کد خبر: 149776 تاريخ انتشار: 1402/03/29 - 13:55
آموزههاي تربيتي در نامه امام رضا (ع) به امام جواد(ع)
صفت جود و بخشش از کودکي امام جواد(ع) نمايان شد، بروز و ظهور اين صفت به نامهاي برميگردد که امام رضا(ع) از مرو براي فرزند خود فرستادند.
امام محمد تقي عليه السلام ميان ائمه اطهار عليهم السلام به «جوادالائمه» مشهور هستند، اين در حالي است که ميدانيم تمام خاندان رسول خدا صلّي الله عليه و آله و ائمه اطهار عليهم السلام مظهر جود و بخشندگي خداوند متعال هستند، اما در اين ميان امام جواد عليه السلام بهخصوص به اين صفت شناخته شدهاند. با مروري بر سبک زندگي آن حضرت ميتوان نکتههاي آموزندهاي در اين خصوص به دست آورد.
بهعبارت ديگر وجود مقدس اهلبيت عليهم السلام، هر کدام نمايندگي از اسماء و صفات حضرت حق را داشتهاند، بهعنوان مثال امام رضا عليه السلام را بهعنوان امام رئوف ميشناسيم و امام محمد تقي را با جود آن حضرت ياد ميکنيم. آن بزرگان مظهر جمال و جلال حضرت حق هستند.
در قالب يادداشتي پژوهشي به بررسي ابعادي مهم از سبک زندگي امام جواد (ع) تحت تربيت امام رضا (ع) پرداخته است.
نامه مهم و تربيتي امام رضا (ع) به فرزند خردسال خود
دليل اينکه امام جواد عليه السلام را به جود ميشناسيم، نمايان شدن اين صفت از دوران کودکي آن حضرت است، بهطوري که بروز و ظهور اين صفت به نامهاي برميگردد که امام رضا عليه السلام از مرو به امام جواد عليه السلام فرستادند.
در آن زمان امام جواد عليه السلام کودکي تقريباً ششسالهاي بودند. عدهاي به امام رضا عليه السلام خبر دادند که "افرادي که در خدمت فرزند بزرگوار خود قرار دادهايد، نوع عملکرد ايشان را تحت تأثير قرار ميدهند."، به اين معنا که مردم به خدمت امام جواد عليه السلام ميآمدند، سؤالات و مسائل خود را از ايشان جويا ميشدند و از آن بزرگوار براي رفع نيازها و مايحتاج مادي و معنوي خود کمک ميگرفتند.
افرادي که در خدمت امام جواد عليه السلام بودند، براي اينکه اين روابط کنترل شده باشد، گاهي آن حضرت را از درب پشتي و مخفي خانه بيرون ميبردند و يا به داخل خانه ميآوردند که اين کار موجب شده بود نگاه عدهاي نسبت به اهلبيت عليهم السلام سؤالبرانگيز باشد و نيازمندان و پرسشگران نتوانند با ايشان در ارتباط باشند.
وقتي اين خبر به امام رضا عليه السلام رسيد، نامهاي براي امام جواد عليه السلام نوشتند با اين مضمون که: «به من خبر رسيده است که خدمتکارانت تو را موقع خروج از منزل از درب کوچک بيرون ميبرند و اين کار براي آن است که آنان در مورد جود و احسان تو که به مردم ميرسد بخل ميورزند. من تو را به حق پدري که نسبت به تو دارم سوگند ميدهم که ورود و خروج خود را از درب بزرگ قرار دهي و هرگاه ميروي درهم و ديناري همراه داشته باش تا هر کسي را که از تو حاجتي خواهد از بخشش خود بهرهمند گرداني و چنانچه از عموهاي تو چيزي بخواهند به آنها کمتر از پنجاه دينار مده و اگر عمههايت از تو درخواستي کنند آنها را هم کمتر از 25 دينار نبخشي و زياده بر اين مقدار را مختاري و من از خدا خواهانم که قدر و مرتبهات را بلند گرداند، بنابراين انفاق کن و از تهيدستي بيم نداشته باش.»
به اين ترتيب بود که امام جواد عليه السلام طبق دستور پدر بزرگوار خود در خانه را باز کردند و به فقيران و مردم کمک ميکردند.
توجه ويژه به نيازهاي اقوام و خويشاوندان
نکته قابل توجه در کمکرساني به نيازمندان، توجه به نزديکان و اقوام است که امام رضا عليه السلام در نامهاي که به امام جواد عليه السلام نوشتهاند، به آن اشاره و تأکيد کردهاند. اين نکته که در سبک زندگي امام جواد عليه السلام ديده ميشود، درس بزرگي براي جامعه امروز است که ضمن لزوم کمک به فقيران، توجه ويژه به اقوام و خويشاوندان نيازمند خود داشته باشيم.
امام رضا عليه السلام در نامه خود تأکيد کردهاند که "به خويشاوندان خود توجه ويژه داشته باش" و حتي حداقل مبلغي را که بايد به آنها کمک شود نيز تعيين ميفرمايند تا حق خويشاوندان رعايت شود. اين نکته مهم نشان ميدهد که ما نيز بايد به آن حضرت تأسي کنيم، چراکه در صورتي که هر يک از ما ضمن توجه و دستگيري از فقرا، به اقوام محتاج و نيازمند خود توجه داشته باشيم، بهمرور ريشه فقر در جامعه از بين خواهد رفت.
اين دستورات و توصيهها از امام جواد عليه السلام شخصيت ممتاز و برجستهاي در جامعه ساخت. کودک پنج يا شش سالهاي که هر که به در خانه او ميرفت، دست خالي برنميگشت و از لطف و جود ايشان بهرهمند ميشد، به اين صورت بود که نشانههاي امامت از همان دوران در وجود ايشان نمايان شد و زمينه پذيرش امامت از سوي مردم فراهم بود.
چگونه امروز هم از مظهر جود الهي بهره ميبريم؟
در مورد امام جواد عليه السلام مانند ساير ائمه اطهار عليهم السلام، تفاوتي ميان حيات و ممات ايشان وجود ندارد، بهطوري که هنوز هم بعد از چهارده قرن ما همچنان از جود امام جواد عليه السلام بهرهمند ميشويم، چراکه باب رحمت هيچگاه بهروي مردم بسته نميشود، به همين دليل است که امام جواد عليه السلام يکي از ابواب حوائجي است که خداوند متعال گشايش امور مردم را بهبرکت آن حضرت و بهدعاي ايشان انجام ميدهد.
از جمله توصيه امام رضا عليه السلام در جهت نشان دادن شخصيت جوادالائمه بوده موجب شد درب خانه آن بزرگوار نهتنها در زمان زندگي آن حضرت در دنيا، بلکه در طول تاريخ بهروي مردم باز باشد و امروزه هم ما متوسل به بابالحوائج ميشويم و درب رحمت الهي بهوسيله دعاي آن حضرت باز ميشود.
تسنيم
انتهاي پيام/ن