|
|
|
از قهرهاي طولاني تا طلاق زودرس| چگونه يک گفتوگوي درست، زندگي مشترک را نجات ميدهد |
|
|
|
در سالهاي اخير، افزايش چشمگير طلاق در سال اول ازدواج، به يکي از دغدغههاي اصلي حوزه خانواده تبديل شده است. بررسيها نشان ميدهد که نبود مهارت گفتوگو و ناتواني زوجين در بيان سالم احساسات و خواستهها، از مهمترين عوامل بروز اختلافات زودهنگام است. براي واکاوي دقيقتر اين مسئله و ارائه راهکارهاي کاربردي، به گفتوگو با سرکار خانم احمدي، کارشناس روانشناسي خانواده نشسته ايم |
|
|
اين گفتوگو تلاش دارد نگاه تخصصي و درعينحال عملياتي به مسئله فقدان مهارت گفتوگو و آثار آن بر طلاقهاي سال اول ازدواج داشته باشد.
فقدان مهارت گفتوگو، شايعترين ريشه طلاقهاي سال اول
احمدي در ابتداي گفتوگو با اشاره به آمار طلاقهاي سال اول زندگي گفت: بخشي از اين طلاقها نه بهخاطر مسائل پيچيده، بلکه بهخاطر ناتواني در گفتوگوي صحيح است. زوجها معمولاً بلد نيستند درباره مسائل ساده، محترمانه و روشن صحبت کنند و همين ناتواني، بهتدريج اختلافهاي کوچک را به بحران تبديل ميکند.
او ادامه داد: وقتي از نداشتن مهارت گفتوگو صحبت ميکنيم منظور فقط حرفزدن نيست. گفتوگو يعني توانايي بيان شفاف احساسات، گوشدادن فعال، کنترل هيجانات هنگام تعارض و رسيدن به توافق. بسياري از زوجهاي جوان بهخاطر نداشتن اين چهار مهارت، در همان ماههاي اول رابطه را دچار تنش ميکنند.
ايشان درباره نوع اختلافهاي رايج سال اول گفت: بيشتر اختلافها درباره موضوعات ساده است؛ مثل تقسيم کارها، مسائل مالي، رفتوآمدها يا حد و مرز رابطه با خانوادهها. اما چون گفتوگوي اصولي وجود ندارد، سوءبرداشتها زياد ميشود و همين سوءبرداشتها تبديل به کينههاي کوچک و فاصله عاطفي ميگردد.
او افزود: در پروندههاي طلاقي که بررسي کردهام، ناتواني در گفتوگو يا آغازگر اختلاف بوده يا شدتدهنده آن. مشکل اصلي معمولاً موضوعات بيروني نيست، مشکل اين است که زوج بلد نيستند درباره مشکل حرف بزنند.
به گفته او:اگر مکالمات مدام ناتمام ميماند، دلخوريها سريع ايجاد ميشود، گفتوگوها به دعوا ميکشد، يا يکي از طرفين سکوت و قهر را جايگزين صحبت ميکند، اينها نشانه ضعف جدي در مهارت گفتوگوست و بايد فوراً آموزش ببينند.
وي درباره ريشه اين ناتواني گفت:بسياري از زوجها در خانوادههايي بزرگ شدهاند که در آن يا کسي احساساتش را بيان نميکرد يا تعارضها با فرياد و تنش حل ميشد. اين الگوها وارد زندگي مشترک ميشود. از طرف ديگر، سبک زندگي ديجيتال هم باعث شده نسل جديد کمتر تمرين گفتوگوي چهرهبهچهره داشته باشد.
او ادامه داد:شبکههاي اجتماعي سرعت تعامل را بالا برده اما عمق ارتباط را کم کرده است. نسلي داريم که در پيامدادن فعال است ولي در گفتوگوي واقعي دچار ناتواني است.
احمدي گفت: زنان معمولاً احساسمحور و مردان راهحلمحورند. اگر زوجين اين تفاوت طبيعي را ندانند، زن احساسِ نشنيدهشدن پيدا ميکند و مرد احساسِ تحت فشار بودن. زنان از کمبود گفتوگو آسيب عاطفي ميبينند و مردان از فشار هيجاني و سوءتفاهمهاي مداوم.
او افزود: وقتي مهارت گفتوگو وجود ندارد، زوجها معمولاً فرياد ميزنند، قهرهاي طولاني ميکنند، سکوتهاي آزاردهنده دارند يا با طعنه و کنايه رابطه را فرسوده ميکنند. اين رفتارها مثل موريانه به جان رابطه ميافتد.
احمدي ادامه داد: بيان نشدن احساسات، باعث انباشتهشدن هيجان ميشود و اين انباشت يا با انفجار هيجاني بيرون ميريزد يا رابطه را کاملاً سرد ميکند.
او توضيح داد: حتي اختلافهاي مالي، دخالتهاي خانوادگي يا مسائل شغلي اگر در فضايي بدون گفتوگو مطرح شوند، به سرعت به بحران تبديل ميشوند. مشکل خود موضوع نيست؛ مشکل ناتواني در گفتوگو درباره آن است.
احمدي درباره راهکارهاي کاربردي گفت: اولين گام، يادگيري شنيدن است، يعني گوش دادن بدون قطعکردن و بدون دفاع. دومين گام، بيان احساسات با جملات “من” بهجاي “تو”. سومين گام، گفتوگو در زمان آرامش، نه وسط تنش.
او سه تکنيک ساده معرفي کرد:
?. گفتن “من ناراحتم چون …” بهجاي “تو هميشه …”.
?. توافق روي زمان مشخص براي صحبت درباره موضوعات حساس.
?. خلاصهکردن حرفهاي طرف مقابل قبل از پاسخ براي جلوگيري از سوءبرداشت.
به گفته او: در شرايطي که يکنفر ميخواهد حرف بزند ديگري مقاومت ميکند نبايد فشار آورد. قدمها بايد کوچک باشد. فردي که اهل گفتوگوست بايد الگوي رفتاري باشد؛ آرام، منصف و شفاف. رفتار درست، همسر را کمکم همراه ميکند
احمدي در پايان گفت:اگر بخواهم يک بسته پيشنهادي کوتاه براي کاهش طلاق سال اول ازدواج بدهم، شامل سه رکن اصلي است:
?. آموزش مهارت گفتوگو قبل از ازدواج،
?. مراجعه زوجين به مشاور در سال اول،
?. ترويج فرهنگ گفتوگو در خانوادهها.
اگر اين سه رکن جدي گرفته شود، بسياري از طلاقهاي سال اول هرگز رخ نخواهد داد.
خبرنگار رقيه اسدي - شهرستان سرچهان استان فارس |