|
|
|
آيا ويتامين E واقعاً از قلب محافظت ميکند؟ |
|
|
|
بيماريهاي قلبي-عروقي سالهاست در صدر دلايل مرگومير جهان قرار دارند. در ميان روشهاي پيشگيري، استفاده از مکملهاي غذايي و بهويژه ويتامين E توجه زيادي را جلب کرده است؛ اما هنوز اين پرسش مطرح است که آيا مصرف اين ويتامين واقعاً براي قلب مفيد است يا نه. |
|
|
بيماريهاي قلبي-عروقي، از تنگي عروق گرفته تا حملات قلبي و نارسايي مزمن، نتيجه ترکيب پيچيدهاي از عوامل ژنتيکي، تغذيهاي و رفتارياند. استرس اکسيداتيو و التهاب، دو عامل کليدي در اين بيماريها محسوب ميشوند. وقتي تعادل ميان اکسيدانها و آنتياکسيدانها در بدن برهم ميخورد، ترکيبات زيانباري مانند گونههاي فعال اکسيژن توليد ميشوند که به بافتهاي قلب و عروق آسيب ميزنند. در چنين شرايطي، آنتياکسيدانها مانند ويتامين E ميتوانند در تئوري نقش محافظتي داشته باشند. اين ويتامين، با مهار ترکيبات اکسيدکننده، از آسيب به سلولهاي قلبي جلوگيري ميکند و از ديدگاه نظري، در کاهش التهاب نيز مؤثر است.
با اين حال، نتايج پژوهشهاي مختلف درباره تأثير واقعي ويتامين E در پيشگيري از بيماريهاي قلبي هنوز روشن نيست. بسياري از مردم تصور ميکنند اين ويتامين نوعي «اکسير جواني» است و بدون عارضه ميتوان آن را مصرف کرد، اما مطالعات علمي اخير چنين اطميناني نميدهند. از سوي ديگر، افزايش بيرويه مصرف مکملها در دهههاي اخير، نگرانيهايي درباره اثرات جانبي و تداخل آنها با داروها به وجود آورده است. همين مسئله ضرورت بررسي علمي دقيقتر نقش ويتامين E در سلامت قلب را دوچندان کرده است.
در اين خصوص، مهدي بساکي از گروه علوم پايه دانشکده دامپزشکي دانشگاه تبريز پژوهشي را براي بررسي رابطه ميان مصرف ويتامين E و بروز بيماريهاي قلبي-عروقي انجام داده است. اين پژوهش با مرور مطالعات معتبر جهاني، به دنبال آن بود که به شکلي دقيقتر نشان دهد آيا مصرف ويتامين E واقعاً ميتواند به پيشگيري از بيماريهاي قلبي کمک کند يا خير.
بررسيها نشان دادند که مصرف مکمل ويتامين E ممکن است در افرادي که دچار بيماري قلبي هستند يا در معرض خطر بالايي قرار دارند، بدون نظارت پزشکي خطرناک باشد. بهويژه در افرادي که زمينه خونريزي دارند يا داروهاي ضدانعقاد مصرف ميکنند، اين مکمل ميتواند اثر دارو را تشديد کرده و باعث بروز عوارض شود.
از سوي ديگر، شواهدي وجود دارد که سطح پايين آنتياکسيدانهايي مانند آلفاتوکوفرول، بدن را نسبت به استرس اکسيداتيو و التهاب آسيبپذيرتر ميکند. اين يافتهها نشان ميدهند که مصرف ويتامين E بايد با دقت و براساس نياز واقعي بدن تنظيم شود.
در بخش نتايج، پژوهشگر تأکيد ميکند که مصرف خودسرانه مکملهاي ويتامين E، بهويژه در بيماران قلبي يا افراد تحت مراقبتهاي ويژه، توصيه نميشود. هرچند ويتامين E ميتواند در تنظيم برخي فرآيندهاي التهابي مؤثر باشد، اما هنوز شواهد کافي براي اثبات سود قطعي آن در کاهش مرگومير يا پيشگيري از سکتههاي قلبي در دست نيست. بنابراين، پژوهشگران خواستار بازنگري در مکانيسم اثر اين ويتامين و انجام مطالعات دقيقتر براي درک بهتر رابطه ميان آن و بيماريهاي قلبي شدهاند.
از سوي ديگر، تحليل تکميلي دادهها نشان ميدهد که اختلاف نتايج در مطالعات پيشين ممکن است به دليل تفاوت در عادات غذايي، منابع طبيعي ويتامين E، وضعيت سلامت شرکتکنندگان و شيوه کنترل عوامل جانبي در تحقيقات باشد. به همين دليل، محققان توصيه ميکنند مصرف ويتامين E از منابع طبيعي مانند مغزها، دانهها و روغنهاي گياهي بهجاي مکملها ترجيح داده شود. چنين رژيمي نهتنها آنتياکسيدانهاي لازم را تأمين ميکند، بلکه از چربيهاي سالم براي سلامت قلب بهره ميبرد.
در نهايت، اين پژوهش نتيجه ميگيرد که با وجود ادعاهاي گسترده درباره خاصيت محافظتي ويتامين E، هنوز نميتوان با اطمينان از اثر قطعي آن در پيشگيري از بيماريهاي قلبي سخن گفت. آگاهي عمومي درباره مصرف درست مکملها، پرهيز از مصرف خودسرانه، و ترويج رژيمهاي غذايي سرشار از ويتامين E طبيعي ميتواند راهي مؤثرتر و ايمنتر براي حفظ سلامت قلب باشد.
اين يافتهها در «مجله علمي پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد صدوقي يزد» منتشر شده است؛ مجلهاي وابسته به دانشگاهي معتبر که در زمينه پژوهشهاي علوم پزشکي فعاليت دارد و يافتههاي تازه پژوهشگران کشور را در اختيار جامعه علمي قرار ميدهد.
ايسنا
انتهاي پيام/ن |