|
|
|
امام علي(ع)؛ پرچمدار کرامت انساني و عدالت در انديشه اسلامي |
|
|
|
کرامت انساني بهعنوان يکي از بنياديترين مفاهيم در آموزههاي اسلامي، جايگاه ويژهاي در سيره و انديشه امام علي(ع) دارد؛ امامي که عدالت، انسانيت و رعايت حقوق بشر را فارغ از مرزهاي ديني، نژادي و اجتماعي، اساس حکمراني و زيست اجتماعي ميدانست. |
|
|
کرامت انسان و پاسداشت حقوق بشر از جمله مفاهيمي است که ريشهاي عميق در تعاليم اسلامي دارد و در سيره امام علي(ع) بهصورت عملي و نظاممند متجلي شده است. آموزههاي علوي نشان ميدهد که نگاه اسلام به انسان، نگاهي کرامتمحور، عادلانه و فراگير است؛ نگاهي که همه انسانها را شايسته احترام و برخورد انساني ميداند.
در همين راستا، مريم کهريزي در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاري زنان نيوز با اشاره به جايگاه انسان در تعاليم ديني اظهار داشت: بر اساس آموزههاي قرآني و سيره امام علي(ع)، انسان بهعنوان اشرف مخلوقات، داراي کرامت ذاتي است که خداوند آن را بدون توجه به جنسيت، دين، نژاد يا موقعيت اجتماعي به همه انسانها عطا کرده است.
وي با تأکيد بر نقش قرآن کريم در تبيين جايگاه انسان افزود: قرآن با گراميداشت بنيآدم، انسان را موجودي برخوردار از عقل، اختيار و روح الهي معرفي ميکند و معيار برتري انسانها را نه در قدرت و ثروت، بلکه در تقوا و پرهيزگاري ميداند.
اين پژوهشگر با اشاره به نگاه امام علي(ع) به آزادي و شأن انساني تصريح کرد: امام علي(ع) هرگونه تحقير و ذلت انسان را نفي کرده و با جمله معروف «بنده غير خود مباش، که خداوند تو را آزاد آفريده است»، بر آزادي و استقلال انسان تأکيد ميکند.
در سيره عملي امام علي(ع)، جلوههاي متعددي از احترام به کرامت انساني ديده ميشود؛ از نهي مردم از رفتارهاي تحقيرآميز و کرنشهاي ذليلانه گرفته تا سفارش به رفتار کريمانه با غيرمسلمانان، نيازمندان، سالمندان و اقشار آسيبپذير جامعه. نامه تاريخي ايشان به مالک اشتر نيز بهعنوان سندي ماندگار در حوزه حقوق بشر شناخته ميشود؛ جايي که امام، مردم را يا «برادر ديني» يا «همانند در آفرينش» معرفي ميکند.
کهريزي با اشاره به نگاه اقتصادي امام علي(ع) گفت: تأمين زندگي آبرومندانه از ديدگاه ايشان، يکي از حقوق مسلم مردم بود و امام با فقر تحقيرآميز و تکديگري بهشدت مخالفت ميکرد. دستور ايشان براي تأمين معاش سالمندان، حتي غيرمسلمانان، از بيتالمال، بيانگر عمق نگاه انساني و عدالتمحور حکومت علوي است.
همچنين رعايت کرامت انساني در قضاوت و برخورد با متهمان، از ديگر اصول مورد تأکيد امام علي(ع) به شمار ميرود؛ بهگونهاي که حتي در فرآيند بازخواست و داوري، حفظ شأن و احترام افراد امري اساسي تلقي ميشود.
در مجموع، از منظر امام علي(ع)، همه انسانها در پيشگاه خداوند برابرند و تنها معيار برتري، تقواست. اين نگرش، کرامت انسان و رعايت حقوق بشر را زيربناي شکلگيري جامعهاي سالم، عادلانه و مبتني بر صلح معرفي ميکند؛ جامعهاي که تحقق آن، در گرو عمل به آموزههاي الهي و سيره اولياي خداست.
انتهاي پيام/* |