|
|
|
امام علی(ع)؛ پرچمدار کرامت انسانی و عدالت در اندیشه اسلامی |
|
|
|
کرامت انسانی بهعنوان یکی از بنیادیترین مفاهیم در آموزههای اسلامی، جایگاه ویژهای در سیره و اندیشه امام علی(ع) دارد؛ امامی که عدالت، انسانیت و رعایت حقوق بشر را فارغ از مرزهای دینی، نژادی و اجتماعی، اساس حکمرانی و زیست اجتماعی میدانست. |
|
|
کرامت انسان و پاسداشت حقوق بشر از جمله مفاهیمی است که ریشهای عمیق در تعالیم اسلامی دارد و در سیره امام علی(ع) بهصورت عملی و نظاممند متجلی شده است. آموزههای علوی نشان میدهد که نگاه اسلام به انسان، نگاهی کرامتمحور، عادلانه و فراگیر است؛ نگاهی که همه انسانها را شایسته احترام و برخورد انسانی میداند.
در همین راستا، مریم کهریزی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری زنان نیوز با اشاره به جایگاه انسان در تعالیم دینی اظهار داشت: بر اساس آموزههای قرآنی و سیره امام علی(ع)، انسان بهعنوان اشرف مخلوقات، دارای کرامت ذاتی است که خداوند آن را بدون توجه به جنسیت، دین، نژاد یا موقعیت اجتماعی به همه انسانها عطا کرده است.
وی با تأکید بر نقش قرآن کریم در تبیین جایگاه انسان افزود: قرآن با گرامیداشت بنیآدم، انسان را موجودی برخوردار از عقل، اختیار و روح الهی معرفی میکند و معیار برتری انسانها را نه در قدرت و ثروت، بلکه در تقوا و پرهیزگاری میداند.
این پژوهشگر با اشاره به نگاه امام علی(ع) به آزادی و شأن انسانی تصریح کرد: امام علی(ع) هرگونه تحقیر و ذلت انسان را نفی کرده و با جمله معروف «بنده غیر خود مباش، که خداوند تو را آزاد آفریده است»، بر آزادی و استقلال انسان تأکید میکند.
در سیره عملی امام علی(ع)، جلوههای متعددی از احترام به کرامت انسانی دیده میشود؛ از نهی مردم از رفتارهای تحقیرآمیز و کرنشهای ذلیلانه گرفته تا سفارش به رفتار کریمانه با غیرمسلمانان، نیازمندان، سالمندان و اقشار آسیبپذیر جامعه. نامه تاریخی ایشان به مالک اشتر نیز بهعنوان سندی ماندگار در حوزه حقوق بشر شناخته میشود؛ جایی که امام، مردم را یا «برادر دینی» یا «همانند در آفرینش» معرفی میکند.
کهریزی با اشاره به نگاه اقتصادی امام علی(ع) گفت: تأمین زندگی آبرومندانه از دیدگاه ایشان، یکی از حقوق مسلم مردم بود و امام با فقر تحقیرآمیز و تکدیگری بهشدت مخالفت میکرد. دستور ایشان برای تأمین معاش سالمندان، حتی غیرمسلمانان، از بیتالمال، بیانگر عمق نگاه انسانی و عدالتمحور حکومت علوی است.
همچنین رعایت کرامت انسانی در قضاوت و برخورد با متهمان، از دیگر اصول مورد تأکید امام علی(ع) به شمار میرود؛ بهگونهای که حتی در فرآیند بازخواست و داوری، حفظ شأن و احترام افراد امری اساسی تلقی میشود.
در مجموع، از منظر امام علی(ع)، همه انسانها در پیشگاه خداوند برابرند و تنها معیار برتری، تقواست. این نگرش، کرامت انسان و رعایت حقوق بشر را زیربنای شکلگیری جامعهای سالم، عادلانه و مبتنی بر صلح معرفی میکند؛ جامعهای که تحقق آن، در گرو عمل به آموزههای الهی و سیره اولیای خداست.
انتهای پیام/* |