|
|
|
اصول اخلاقمداري در زندگي مشترک از منظر امام علي(ع)؛ الگويي براي خانواده و جامعه |
|
|
|
سعيده قلفي، استاد دانشگاه و فعال حوزه زنان، ميگويد نگاه امام علي(ع) به زندگي مشترک، بر اساس احترام متقابل، گذشت، محبت، انصاف و صبر شکل گرفته و رعايت اين اصول نه تنها بنيان خانواده را مستحکم ميکند، بلکه سلامت اخلاقي جامعه و رشد معنوي زوجين را تضمين ميکند. |
|
|
_سيستان و بلوچستان، سعيده قلفي استاد دانشگاه و فعال حوزه زن و خانواده در گفتگو با خبرنگار زنان ايران در رابطه با اخلاق مداري در تعامل همسران از منظر امام علي عليهالسلام گفت: زندگي مشترک به عنوان يکي از مهمترين عرصههاي اجتماعي و عاطفي انسان، نه تنها پيوندي عاطفي و قانوني ميان زن و شوهر ايجاد ميکند، بلکه بستري براي رشد فردي و معنوي طرفين نيز فراهم ميآورد. در اين ميان، نگاه امام علي عليهالسلام به اخلاقمداري در تعامل همسران، تصويري والا و الهامبخش از روابط زناشويي به نمايش ميگذارد که بر اساس محبت، همدلي، انصاف و گذشت شکل گرفته است.
وي در ادامه افزود: در انديشه امام علي عليه السلام ، خانواده کوچکترين و در عين حال بنيادينترين واحد جامعه است و سلامت اخلاقي آن، تأثير مستقيم بر سلامت اخلاقي اجتماع دارد. از اين منظر، هرگونه سستي در اخلاق همسران نسبت به يکديگر، نه تنها آرامش خانواده را تهديد ميکند، بلکه پيامدهاي اجتماعي وسيعتري نيز به دنبال دارد.
فعال حوزه زنان و خانواده با اشاره به سيره عملي امام علي عليهالسلام تصريح کر: امام علي عليهالسلام در سخنان و سيره عملي خود بر اصولي تأکيد کردهاند که ميتوان آنها را ستونهاي اخلاقمداري در زندگي مشترک دانست. از جمله:
نخستين اصل،? احترام متقابل ?: آن حضرت ميفرمايند: «زنان امانتهاي الهي نزد شما هستند»؛ اين تعبير نشان ميدهد که مرد بايد همسر خود را نه به عنوان مالکيت، بلکه به عنوان امانتي از جانب خداوند ببيند که حفظ حرمت و کرامت او وظيفهاي ديني و اخلاقي است. اين نگاه، زمينهساز ارتباطي سرشار از ادب و پرهيز از کلام يا رفتاري است که موجب آزردگي طرف مقابل گردد. احترام در نگاه امام علي(ع) يکسويه نيست؛ زنان نيز مأمور به رعايت کرامت و ارزش همسر خود، پرهيز از ناسپاسي، و مشارکت در ايجاد فضايي آرام و مطمئن در خانهاند.
اصل دوم :? گذشت و ناديدهگرفتن خطاهاي کوچک?: ايشان در نهجالبلاغه بر اين نکته تاکيد دارند که: ( انسانهاي نيکوکار کسانياند که در برابر لغزش ديگران چشمپوشي ميکنند). در زندگي زناشويي که همراه با تفاوتهاي شخصيتي و عاطفي است، اين گذشت نقش کليدي در پيشگيري از اختلافات و کاهش تنشها دارد. امام علي(ع) با رعايت اين اصل در زندگي با حضرت فاطمه(س)، نمونهاي عملي و بينظير از مدارا و ملايمت در محيط خانواده ارائه دادهاند.
سومين اصل، ?محبت و مهرباني در تعاملات روزمره?: محبت نه تنها در کلام، بلکه در رفتارهاي کوچک روزانه جلوه پيدا ميکند؛ از توجه به نيازهاي روحي و جسمي همسر گرفته تا همراهي در کارهاي خانه و همدردي در هنگام سختيها. از روايات تاريخي برميآيد که امام علي(ع) نه تنها در تقسيم کارهاي خانه با حضرت فاطمه(س) مشارکت داشتند، بلکه با کلمات محبتآميز و ارزشگذار، همسرشان را مورد تکريم قرار ميدادند. اين شيوه، علاوه بر تقويت پيوند عاطفي، الگويي است براي مردان و زنان که محبت را نه بهعنوان تجمل کلامي، بلکه بهعنوان يک وظيفه اخلاقي ببينند.
چهارمين اصل :? انصاف و رعايت عدالت در تصميمگيريها و وظايف?: امام علي(ع) در مديريت خانه و خانواده، عدالت را نه فقط در توزيع امکانات و مسئوليتها، بلکه در داوريهاي روزمره رعايت ميکردند. انصاف يعني شنيدن سخن همسر، در نظر گرفتن شرايط و تواناييهاي او، و پرهيز از تحميل خواستههاي يکسويه. چنين رويکردي موجب ميشود که هر يک از زوجين احساس امنيت و ارزشمندي کند و زمينه براي بروز بهترين رفتارها فراهم گيرد.
اصل پنجم در انديشه و سيره امام علي(ع)، ?صبر و استقامت در برابر دشواريها ?: زندگي مشترک خالي از مشکلات اقتصادي، اجتماعي يا عاطفي نيست؛ اما نگاه صبورانه، همدلي و اميد به گشايش، روابط را از فروپاشي حفظ ميکند. حضرت در زندگي خود همراه و همپاي همسرشان، سختيهاي اقتصادي و فشارهاي اجتماعي را با آرامش و توکل به خدا پشت سر گذاشتند. اين تجربه تاريخي نشان ميدهد که صبر، تنها تحمل منفعلانه نيست، بلکه تصميمي آگاهانه براي حفظ بنيان خانواده است.
استاد دانشکاه اظهار داشت: امام علي(ع) بر گفتوگو و تفاهم بهعنوان ابزار حل اختلافات نيز تأکيد داشتند. گفتوگو نه براي محکوم کردن يا برتريجويي، بلکه براي شنيدن يکديگر و يافتن راهحلي مشترک. خانوادهاي که اين مهارت را داشته باشد، در برابر توطئهها، فشارهاي بيروني و فرسايش روابط، مصونيت بيشتري پيدا ميکند.
وي در پايان گفت: از نگاه امام علي(ع)، رعايت اصول اخلاقي نه تنها مايه سعادت دنيوي، بلکه موجب رضايت الهي و پاداش اخروي است. در واقع، تعامل اخلاقمدارانه زن و شوهر به رشد معنوي هر دو ميانجامد، محبت را در طول سالهاي زندگي حفظ ميکند و الگويي براي فرزندان و نسلهاي بعد فراهم ميآورد. اين تعامل سالم، بنيان جامعه را از درون مستحکم کرده و فرهنگ مودت، گذشت و انصاف را در سطح کلان گسترش ميدهد.
انتهاي پيام/*- |