|
|
|
نيمه تاريک و ناشناختهي اضطراب اجتماعي |
|
|
|
تحقيقات تازه نشان ميدهد اضطراب اجتماعي در نوجوانان ميتواند شکلهاي متنوعي داشته باشد و شناخت اين تنوع، گامي اساسي براي شناسايي بهموقع و ارائه مداخلات مؤثر است. |
|
|
اضطراب اجتماعي تنها با خجالتي بودن و کنارهگيري ظاهر نميشود؛ برخي نوجوانان آن را از طريق پرخاشگري و رفتارهاي تکانشي نشان ميدهند که با ويژگيهاي خاص خودشيفتگي مرتبط است.
اضطراب اجتماعي معمولاً با خجالتي بودن، سکوت و تمايل به کنارهگيري از تعاملات اجتماعي شناخته ميشود، اما تحقيقات تازه نشان ميدهد اين تصوير همواره درست نيست. برخي نوجوانان با اضطراب اجتماعي رفتارهاي پرخاشگرانه و تکانشي از خود نشان ميدهند، نه اجتناب و عقبنشيني؛ شکلي که پژوهشگران آن را «غيرمعمول» مينامند و به ويژگيهاي خاصي از خودشيفتگي نسبت ميدهند.
به گفته مالي جي. اريکسون، دانشجوي دکتري در آزمايشگاه احساسات کودکان دانشگاه مکمستر، فرض رايج در ادبيات عمومي و علمي اين است که اضطراب اجتماعي تنها با اجتناب و مهار رفتاري (خجالتي بودن) شناخته ميشود. اين برداشت تا حد زيادي ناشي از طبقهبندي رسمي اين اختلال تحت عنوان «فوبياي اجتماعي» است که بهطور غيرمستقيم نحوه مطالعه و درک ما از اين پديده را شکل داده است.
با اين حال، اريکسون تأکيد ميکند که اين تصوير سنتي، تجربه واقعي بسياري از افرادي که علائم اضطراب اجتماعي دارند را بازتاب نميدهد.
سه پروفايل متمايز اضطراب اجتماعي
تحليلها سه پروفايل متمايز را در ميان نوجوانان نشان داد:
?. گروه سازگار (حدود ?? درصد)
اين گروه کمترين ميزان اضطراب اجتماعي، خودشيفتگي و پرخاشگري را داشتند و به نظر ميرسد نماينده نوجواناني با سازگاري رواني بالا و مشکلات اجتماعي محدود باشد.
?. گروه اضطراب اجتماعي کلاسيک (حدود ?? درصد)
اين نوجوانان بالاترين سطح اضطراب اجتماعي و خودشيفتگي آسيبپذير را داشتند، اما خودشيفتگي بزرگمنشانه و پرخاشگري در آنها کم بود. اين گروه تصوير سنتي اضطراب اجتماعي را بازنمايي ميکند؛ نوجواناني که ترس از طرد شدن را با عقبنشيني و مهار رفتاري مديريت ميکنند.
?. گروه غيرمعمول يا پرخاشگر (حدود ?? درصد)
اين پروفايل ترکيبي از اضطراب اجتماعي متوسط و ميزان بالاي تکانشگري و پرخاشگري را نشان داد. اين نوجوانان در هر دو نوع خودشيفتگي، آسيبپذير و بزرگمنشانه، بالاترين نمرات را کسب کردند. اين ترکيب رفتاري نمايانگر «سوي تاريک» اضطراب اجتماعي است که برخلاف تصور رايج، نه سکوت و اجتناب، بلکه پرخاشگري و واکنشهاي تکانشي را به همراه دارد.
اهميت شناخت تنوع اضطراب اجتماعي
اريکسون ميگويد: «اضطراب اجتماعي يک مشکل سلامت روان گسترده و ناهمگون است که ويژگيهاي زيادي فراتر از خجالتي بودن دارد. شناخت اين تنوع، نخستين گام در شناسايي نوجواناني است که ممکن است با اضطراب اجتماعي دست و پنجه نرم کنند.» او افزود: «با در اختيار گذاشتن ابزارهاي تشخيصي گستردهتر، ميتوانيم زودتر مداخله کنيم و از تثبيت علائم جلوگيري کنيم؛ اقدامي که ميتواند موفقيتهاي فردي و اجتماعي نوجوانان را در آينده افزايش دهد.»
پژوهشگران همچنين تفاوتهاي جنسيتي در تعلق به پروفايلها را بررسي کردند. پسران بيشتر احتمال داشت به گروه سوم (پرخاشگر) تعلق داشته باشند؛ موضوعي که نشان ميدهد پسران ممکن است اضطراب اجتماعي خود را از طريق رفتارهاي بيروني و پرخاشگرانه بروز دهند. اين يافته با هنجارهاي اجتماعي گسترده همراستا است، جايي که پسران تشويق ميشوند آسيبپذيري خود را نشان ندهند.
محدوديتها و مسيرهاي آينده
مانند تمام تحقيقات، اين مطالعه نيز محدوديتهايي دارد. دادهها در يک نقطه زماني جمعآوري شد و نميتوان رابطه علت و معلولي ميان ويژگيهاي شخصيتي و ظهور اضطراب اجتماعي پرخاشگرانه را اثبات کرد. مشخص نيست اين ويژگيها پيش از اضطراب شکل ميگيرند يا همزمان با آن رشد ميکنند.
اريکسون تأکيد ميکند: «اين پروفايلها ثابت يا تشخيصي نيستند؛ بلکه الگوهاي همزماني ويژگيها و علائم را در يک بازه رشد مشخص نشان ميدهند. براي درک بهتر مسيرهاي توسعهاي و مکانيسمهاي علت و معلولي، تکرار مطالعه بهويژه با طراحيهاي طولي ضروري است.»
رهگيري اين ويژگيها از کودکي تا نوجواني ميتواند به شناسايي نشانههاي هشداردهنده زودهنگام کمک کند. به گفته اريکسون، درمانهاي استاندارد اضطراب اجتماعي ممکن است براي نوجواناني که با پرخاشگري پاسخ ميدهند، مؤثر نباشد. او برنامه دارد در مطالعات بعدي، علل رفتاري و بيولوژيکي شکلگيري اضطراب اجتماعي غيرمعمول را بررسي کند تا بتواند مداخلات پيشگيرانه و درماني مؤثرتري طراحي کند.
اين مطالعه نشان ميدهد اضطراب اجتماعي نه يک پديده يکبعدي بلکه يک طيف گسترده و متنوع است؛ پديدهاي که ميتواند خود را بهصورت خجالت، انزوا، يا حتي پرخاشگري و تکانشگري نشان دهد و نيازمند رويکردهاي تشخيصي و درماني متنوع و متناسب با هر نوجوان است.
فرارو
انتهاي پيام/ن |