|
|
|
گياهان هم در سختي به يکديگر تکيه ميکنند |
|
|
|
پژوهشهاي جديد نشان داده است زماني که برگهاي گياهان بهطور فيزيکي با يکديگر تماس پيدا ميکنند، نوعي شبکه سيگنالدهي زيستي ميان آنها شکل ميگيرد که ميتواند گياهان را از تنشهاي پيشِرو آگاه کند. اين ارتباط باعث افزايش توانايي آنها براي تحمل نور شديد ميشود که چالشي رايج در محيطهاي طبيعي است. |
|
|
«تابآوري» به توانايي گياه در تحمل نور اضافي بدون بروز آسيبهاي شديد، مانند ايجاد ضايعات روي برگها اشاره دارد. پژوهشگران ميزان اين آسيب را با اندازهگيري نشت يونها از برگ ارزيابي کردند. گياهان مقاومتر در مواجهه با نور شديد، نشت يون کمتري دارند، در حالي که گياهان حساستر نشت يون بيشتري نشان ميدهند.
در مطالعهاي در سال ????، پژوهشگران نشان داده بودند که گياهانِ در تماس فيزيکي ميتوانند سيگنالهاي الکتريکي را منتقل کنند. ران ميتلر، فيزيولوژيست گياهي دانشگاه ميسوري در کلمبيا ميگويد گروه پژوهشي اين کار را ادامه داد تا بررسي کند آيا خودِ تماس فيزيکي ميتواند تحمل گياهان در برابر تنش را افزايش دهد يا خير.
در اين پژوهش، از گياهي کوچک و شبيه علف هرز استفاده شد. گياهان بهگونهاي چيده شدند که در يک گروه، برگها با يکديگر تماس داشتند و در گروه ديگر، هيچ تماسي وجود نداشت. پس از برقرار شدن اين ارتباط فيزيکي، پژوهشگران گياهان را در معرض نور بسيار شديد، مشابه نور سخت خورشيد، قرار دادند.
سپس ميزان آسيب با اندازهگيري نشت يونها از بافتهاي آسيبديده و همچنين تجمع رنگدانهاي به نام آنتوسيانين بررسي شد. تجمع آنتوسيانين يکي از نشانههاي تنش در گياهان است.
نتايج نشان داد گياهاني که با يکديگر تماس فيزيکي داشتند، آسيب کمتري به برگهاي آنها وارد شده و تجمع آنتوسيانين کمتري داشتند. در مقابل، گياهاني که بهصورت منفرد رشد کرده بودند، سطح آنتوسيانين بهمراتب بالاتري داشتند.
ميتلر توضيح داد که اگر يکي از گياهان تحريک يا دچار تنش شود، سيگنالي به تمام گياهاني که با آن در تماس هستند، ارسال ميکند و در نتيجه، همه آنها نسبت به تنش مقاومتر ميشوند.
براي درک بهتر سازوکار اين پديده، گروه پژوهشي از گياهان دستکاريشده ژنتيکي استفاده کرد که قادر به انتقال سيگنالهاي شيميايي نبودند. در اين آزمايش، سه گياه بهصورت زنجيرهاي قرار گرفتند: يک فرستنده، يک واسطه در وسط و يک گيرنده. زماني که گياه واسطه با نمونههاي جهشيافته جايگزين شد، گياه گيرنده ديگر در برابر تنش محافظت نشد. اين آزمايش همچنين نشان داد که ترشح پراکسيد هيدروژن نقش کليدي در افزايش تابآوري گياهان دارد.
اين مطالعه همچنين بر جنبه همکاري در ميان گياهان تأکيد ميکند. معمولاً تصور ميشود گياهان براي فضا، نور و مواد مغذي با يکديگر رقابت ميکنند، اما ميتلر اين پديده را نوعي مبادله تکاملي ميداند. او ميگويد: اگر در شرايط سخت رشد ميکنيد، بهتر است بهصورت گروهي رشد کنيد. اما اگر شرايط کاملاً ايدهآل باشد؛ بدون شکارچي و بدون عوامل تنشزا، در آن صورت رشد فردي گزينه بهتري است.
ايسنا
انتهاي پيام/ن |