|
|
|
نقشآفرینی زنان در تمدنسازی اسلامی و ضرورت «جهاد تبیین» در نبرد روایتها |
|
|
|
نقش زنان در تمدنسازی اسلامی، از صدر اسلام تا امروز، همواره یکی از محورهای اساسی پیشرفت اجتماعی و فرهنگی جوامع اسلامی بوده است. در شرایطی که جنگ روایتها و عملیات رسانهای به میدان اصلی تقابل تبدیل شده، تبیین صحیح جایگاه زنان، دستاوردهای آنان و ضرورت «جهاد تبیین» بهعنوان راهبردی برای روشنگری و امیدآفرینی، اهمیتی دوچندان یافته است. |
|
|
از آذربایجان شرقی، عبدی در طی یادداشتی نوشت: حضور زنان نیز نمودی از این جایگاه برجسته است که نشاندهندهی توانمندی آنها در پیشبرد اهداف تمدنی بر اساس ارزشهای اسلامی است.
حضرت زهرا(س) بهعنوان الگویی کامل از ایمان، تقوا و مدیریت، نماد زنان متعهد و فداکاری است که نقش مهمی در تداوم مسیر الهی تمدن اسلامی دارند. این روز بهانهای برای قدردانی از تلاشهای زنان در تمامی عرصهها، از خانواده تا جامعه و نقشآفرینی آنها در ارتقای ارزشهای دینی و فرهنگی است.
حضور زنان در ساخت تمدن اسلامی، همواره با نقشآفرینی مؤثر و تأثیرگذار در حفظ هویت دینی و اجتماعی همراه بوده است. بانوان در دورانهای مختلف، در کنار مدیریت خانواده و تربیت نسلهای آینده، در عرصههای علمی، فرهنگی و اجتماعی نیز حضوری پررنگ داشتهاند. روز زن یادآور توانمندیهای زنان در پیشبرد اهداف اسلامی و تلاشهای بیوقفهی آنها در جهت تعالی جامعه اسلامی است.
نقش زنان در تمدنسازی اسلامی، با توجه به آموزههای دینی و تاریخی بسیار برجسته است. زنان در جوامع اسلامی از دیرباز در عرصههای مختلف اجتماعی، علمی و سیاسی حضور فعالی داشتهاند. بهعنوان مثال، حضرت خدیجه(س)، اولین همسر پیامبر اسلام، با حمایت مالی و معنوی از رسالت پیامبر اسلام، در توسعهی تمدن اسلامی تأثیر قابلتوجهی داشت. همچنین، زینب کبری(س) با مقاومت خود در واقعه کربلا و تلاش برای حفظ و انتقال ارزشهای دینی، الگویی برجسته برای نقشآفرینی زنان در تاریخ تمدن اسلامی به شمار میرود.
در تمدنسازی اسلامی، زنان بهعنوان ستونهای اصلی خانواده نیز نقش بسیار مهمی دارند. خانواده بهعنوان اولین نهاد اجتماعی، محیطی برای انتقال ارزشهای دینی و حفظ اصول اسلامی است. بهعنوان مثال، مادرانی همچون مادر شهید مطهری که فرزندانی عالم و انقلابی تربیت کردند، نشاندهندهی نقش زنان در تربیت نسلهای آینده تمدن اسلامی هستند. این مادران، از طریق آموزش و تربیت، نسلهای متعهد به اصول اسلامی را به جامعه تحویل دادهاند.
تاریخ تمدن اسلامی گواه تلاشهای زنان در حوزههای مختلف است. در دوران معاصر، زنان بسیاری در حوزههای مختلف مانند علم، سیاست و هنر توانستهاند با تلاشی مضاعف، پایههای تمدن اسلامی را تقویت کنند. برای مثال، در دوران انقلاب اسلامی ایران، زنان زیادی در حوزههای فرهنگی و اجتماعی نقشآفرینی داشتند.
نهاد خانواده در اسلام بهعنوان یکی از اساسیترین ارکان تمدن اسلامی شناخته میشود. زنان در این نهاد بهعنوان مادران و همسران، نقش تربیتی و آموزشی دارند که پایههای تمدن اسلامی را شکل میدهند. بهعنوان مثال، خانوادههایی که بانوان آنها به تربیت نسلهای انقلابی پرداختهاند، همچون خانواده شهیدان باکری، نشاندهندهی نقش زنان در ایجاد تمدن اسلامی مستحکم هستند.
بانوان مسلمان علاوهبر مدیریت داخلی خانواده، در حوزههایی همچون اخلاق و فرهنگ نیز تأثیرگذارند. زنان با انتقال ارزشهای اسلامی به اعضای خانواده، محیطی سالم و باثبات برای توسعه تمدن اسلامی ایجاد میکنند. خانوادههایی که زنان در آنها نقش پررنگی دارند، میتوانند در کاهش آسیبهای اجتماعی مانند طلاق و خشونت نیز مؤثر باشند.
بانوان مسلمان در زمینههای علمی و پژوهشی نیز نقش قابلتوجهی در توسعهی تمدن اسلامی ایفا کردهاند. حضور زنان در دانشگاهها و مؤسسات تحقیقاتی، زمینهساز پیشرفت علوم اسلامی و تقویت تمدن اسلامی است.
زنان مسلمان در دوران دفاع مقدس بهعنوان ستونهای پشتیبانی و امدادگران در عرصههای مختلف حضور داشتهاند. بانوان با تأسیس کمیتههای امدادی و حمایتی، به حفظ تمدن اسلامی و دفاع از ارزشهای دینی کمک شایانی کردند. بهعنوان مثال، مادران شهدا و همسران رزمندگان، با فداکاری و تلاشهای شبانهروزی، نقشی بیبدیل در استمرار تمدن اسلامی ایفا کردند.
امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری، هر دو بر اهمیت نقش زنان در ساخت تمدن اسلامی تأکید دارند. امام خمینی(ره) با توجه به جایگاه بیبدیل مادران و زنان در تربیت نسلهای صالح، معتقد بودند که زنان نهتنها در حوزههای خانوادگی بلکه در عرصههای اجتماعی نیز نقش مهمی دارند.
یکی از تفاوتهای بنیادین در نگاه به زنان میان دیدگاه غربی و اسلامی، تأکید بر جایگاه والای زنان در تمدنسازی و حفظ هویت دینی است.
زنان ایرانی در عرصههای ورزشی نیز نقش برجستهای در تقویت تمدن اسلامی داشتهاند. حضور بانوان ورزشکار ایرانی در مسابقات بینالمللی، در معرفی و تقویت هویت اسلامی و فرهنگ ایرانی کمک کرده است.
«جهاد تبیین» موضوعی است که در ماههای اخیر در بیانات حضرت آیتالله خامنهای بارها مورد تأکید قرار گرفته است. تبیین بهمعنای روشنگری و بیان حقیقت و واقعیت است؛ زدودن غبار بدفهمی، تحریف و کجفهمی از مفاهیم و معارف انقلاب اسلامی.
تبیین در جهت روشنگری است و مغایرتی با نقد وضعیت ندارد. در تبیین اثربخش باید به ظرفیت مخاطب، باورپذیربودن محتوا، مستدل بودن و فضای تعاملی توجه کرد.
ابزار رسانه دست دشمن است و از این ابزار نهایت استفاده را میکند. وقتی سختافزار را شناختید، باید در نرمافزار جهاد تبیین به تولید محتوا بپردازید؛ محتوا باید جریانساز باشد و اصول تولید محتواهای جریانساز را باید بدانیم.
هرجا که دشمن لجن پراکنی میکند، نقطه تمرکز دشمن را شناسایی کنیم. دشمن در چند حوزه لجن پراکنی میکند، از جمله تضعیف باور مردم، هویتزدایی و تئوریزه کردن مفاهیم اسلامی. هدف دشمن، ناامیدی و جدایی مردم از نظام است و راهبرد ما در جهاد تبیین، امیدافزایی و امیدآفرینی است. |