|
وزارت خارجه دولت سیزدهم چه شاخصههایی دارد؟/ وقتی گره های دیپلماتیک باز می شود |
|
وزارت خارجه کشورمان در دولت آیت الله رئیسی توانسته با جهت گیری بهتر و همچنین انقلابی تری نسبت به دولت های گذشته خصوصا دو دولت حسن روحانی فعالیت کند. |
|
امیرحمزه نژاد: وزارت خارجه کشورمان در دولت آیت الله رئیسی توانسته با جهت گیری بهتر و همچنین انقلابی تری نسبت به دولت های گذشته خصوصا دو دولت حسن روحانی فعالیت کند. این موارد شامل مسائلی از جمله همه جانبه گرایی در سیستم وزارت خارجه و همچنین رویکردهای اصولی و انقلابی و تمرکز بر روی تجارت بین الملل می شود که به هر یک از این موارد به طور مجزا می پردازیم.
رویکرد منطقهای و جهانی: در دولت سیزدهم در امر سیاست خارجی یکجانبه گرایی دیده نمی شود. در برخی از دورانها متاسفانه سمت و سوی سیاست خارجی به یک سمت بود و حتی اغلب تخم مرغ ها نیز در یک سبد مثلا برجام گذاشته می شد. درواقع در این دولت ها تمرکز بر روی مواردی مانند برجام بود و همین موضوع سبب شد تا ظرفیتهای عظیم سیاست خارجی کشورمان در مناطق مختلف جهان آنچنان که باید شکوفا نشود. بویژه در منطقه و برخی کشورهای مهم دنیا از جمله چین و روسیه و هند و ... این روابط در دولت سیزدهم مستحکم تر شد. این درحالی است که در دوره های گذشته با توجه به رویکرد غرب محوری بعضا اخباری از ایجاد مشکلات با برخی کشورهای مهم دنیا مطرح شد. میزان سفرهای خارجی امیر عبداللهیان بسیار زیاد است و به طور مثال در همین چند روز اخیر با محوریت موضوع فلسطین اشغالی وزیر خارجه کشورمان با اسماعیل هنیه، وزیر خارجه انگلیس، وزیر خارجه سوریه به صورت تلفنی گفت و گو کرد و وی بعد از سفر به سازمان ملل به ترکیه رفت و با مقامات این کشور گفت و گو کرد. این درحالی است که وی پیشتر در اجلاس فوق العاده کمیته اجرایی سازمان همکاری اسلامی در جده حضور داشت و با همتایان خود از کشورهای مختلف اسلامی دیدار و گفت و گو کرد.
پیمانها و کرویدورهای بین المللی: یکی از راهبردهای سیاست خارجی کشورمان در دولت سیزدهم پیوستن به سازمان های بین المللی و گروه های مختلف در مناطق استراتژیک و حیاتی است. پیمان شانگهای یکی از همین موارد بود که باعث شد روابط ایران با کشورهای مختلف این گروه عمیق تر شود و پذیرفته شدن ایران در این پیمان به عنوان عضو رسمی یکی از دستاوردهای مهم سیاست خارجی با مدیریت امیر عبداللهیان به شمار می آید. همچنین پیمان بریکس که از جمله پیمان های شاخص بین المللی است و کشورهای دارای تاثیر و اقتصادهای آینده دار دنیا در آن پذیرفته می شوند، از جمله دستاوردهای مهم سیاست خارجی کشورمان است. سیاست خارجی ایران در این حوزه نیز توانست موثر عمل کند. بازگشت ایران به سازمان همکاری اسلامی پس از 6 سال یکی دیگر از مواردی بود که باعث شد فعالیت خاص سیاست خارجی ایران در دولت سیزدهم به چشم بیاید. فعالیت دفتر نمایندگی ایران در جده در سال ۱۳۹۴ و در پی قطع روابط ایران و عربستان تعطیل شد. اما با تلاش دیپلماتیک دوباره این ارتباط برقرار شد و اخیرا نیز امیر عبداللهیان در حاشیه اجلاسیه این سازمان در عربستان سعودی شرکت کرد. دولت سیزدهم زمین سیاستهای اقتصادی ایران را به نقاط مهم و پربازده مانند پیوند با چین و آسیای مرکزی منتقل کرده است. یکی از مهمترین محورهای مهم و در دستور کار دولت سیزدهم، به کارگیری ظرفیت های بالقوه کشور برای پیوستن به کریدورهای بین المللی است که ایران نیز موقعیت بسیار خوبی برای این امر دارد.
رویکرد انقلابی: در این دوره شاهد رویکرد انقلابی تری از سوی وزارت خارجه کشورمان در حوزه سیاست خارجی هستیم. در همین راستا باید از موضع گیری صریح و سریع و بهنگام وزیر خارجه کشورمان در برابر استکبار جهانی سخن گفت. جالب اینجاست که در این راستا وزیر خارجه رویکردی شفاف را در پیش گرفته است. به عنوان مثال امیر عبداللهیان مطرح می کند که آمریکا در ماجرای تحولات فلسطین دو بار به ایران پیام داده است. در همین رابطه، رئیس دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سؤال خبرنگار العالم درباره پاسخ ایران به پیامهای آمریکا گفت: «برخی از پیامهایی که آمریکا به ایران میدهد، ارزش پاسخ دادن ندارد. بهترین پاسخ، پاسخ ندادن و بی اعتنایی به برخی مطالبات طرفهای آمریکایی است.» یا در موضع گیری دیگری وزیر امور خارجه کشورمان در نشست خبری خود در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت گفت: « اعلام ساعت صفر (جنگ تمام عیار) برای هرگونه اقدامی علیه تداوم جنایت جنگی در اختیار مقاومت است. همه سناریوها را طراحی کردهاند و دست همه روی ماشه شلیک است.» موضع گیریهای وزیر خارجه کشورمان در همین راستا بسیار مورد توجه است و نشان دهنده مواضع قاطعانه و عاقلانه و همچنین حرفه ای در حوزه دیپلماتیک است.
باز شدن گرههای دیپلماتیک: گره های دیپلماتیک مختلفی در وزارت خارجه دولت سیزدهم گشوده شده است. عربستان سعودی از جمله این گرههای مهم دیپلماتیک بود که باعث شد ایران دوباره به سازمان همکاری اسلامی بازگردد. برقراری ارتباط حسنه با تاجیکستان یکی دیگر از مواردی بود که یکی دیگر از گرههای سیاست خارجی کشورمان را باز کرد و ایران توانست به پیمان شانگهای راه یابد وبه عنوان عضو رسمی به این پیمان بپیوندد. جالب اینجاست که تاجیکستان پیشتر روابط حسنهای با کشورمان داشته اما در مدتی در دولتهای روحانی این روابط کمی تیره و تار شده و این کشور با حضور ایران در پیمان شانگهای مخالفت می کرد که در این دولت این موضوع نه تنها برطرف شد بلکه ارتباطات به طور حسنه و قوی تر برقرار شد. از سوی دیگر ایران توانست ارتباطات خود با کشورهایی مانند چین و روسیه را تقویت کند و با پیمانهای بین المللی ظرفیت های بیشتری فراروی کشورمان باز شد. ایران با تصمیم گرفت با کشور جیبوتی هم در دولت سیزدهم روابط حسنه تری برقرار کند و روابط ایران وجیبوتی هم با کوشش امیر عبداللهیان و دیپلمات های وزارت خارجه از سر گرفته شد. برخی از اخبار نیز در خصوص بهبود روابط ایران و مصر سخن می گویند. برخی مطرح می کنند که روابط ایران و مصر روی ریل جدیدی قرار گرفته است و در شهریور ماه سال جاری وزرای خارجه دو کشور با هم دیدار کردند و بر تقویت روابط در این دیدار تاکید شد. همچنین شاهد سفر وزیر اقتصاد و دارایی جمهوری اسلامی ایران به قاهره برای شرکت در نشست بانک آسیایی زیرساخت در مصربودیم که به نظر می رسد گشایش این گره دیپلماتیک هم قرار است برای کشورمان منافع مختلفی در بر داشته باشد.
اهتمام به حوزههای کاربردی: امیر عبداللهیان در بخش های مختلف از مهره های کاردان دیپلماتیک برای پیشبرد امور استفاده می کند. یکی از این افراد «مهدی صفری» معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه ایران است. دیپلماسی اقتصادی کشورمان یکی از مهمترین حوزه های کاربردی در وزارت خارجه دولت سیزدهم است که به شدت خلاء آن در دوره های گذشته احساس می شد اما با همه تاکیداتی که به این بخش صورت گرفته بود اما بیشتر در حد یک نام در دوره های قبل ماند. در شرایطی که این بخش در دوره گذشته مسکوت مانده بود در وزارت خارجه دولت سیزدهم اقدامات راهبردی قابل توجهی ذیل آن انجام شد. در همین رابطه همکاری تجاری ایران و چین در کمربند اقتصادی جاده ابریشم تقویت شد. حضور ایران در پیمان های اقتصادی مهم دنیا نیز از جمله همین موارد بود. از سوی دیگر در حوزه های دیپلماتیک مناطق مختلف از جمله آفریقا و غرب آسیا، روسیه و قفقاز، کشورهای اسلامی، آمریکای لاتین و ... این اقدامات و فعالیت های دیپلماتیک به خوبی دیده می شود.
انتهای پیام/* |