|
|
|
اين مهارت بهترين راه کاهش استرس است |
|
|
|
شايد عجيب به نظر برسد اگر بگوييم تنها بودن عمدي و انتخابي، ميتواند يکي از مؤثرترين ابزارهاي مديريت استرس باشد. روانشناسي مدرن نشان ميدهد زماني که به انتخاب خودمان تنها ميشويم، مغز فرصتي استثنايي براي ترميم و بازسازي پيدا ميکند. |
|
|
انسان موجودي اجتماعي است. ما در گروهها تکامل يافتهايم و تمدنها را به عنوان خانوادههاي بزرگ انساني ساختهايم. در سطحي بنيادين، همه ما به همراهي ديگران نياز داريم. اما چرا گاهي به ويزه وقتي استرس داريم، آرزو مي کنيم که کاش ميشد تمام کره زمين فقط به من تعلق داشت. من بودم واين سياره و ديگر هيچ کس!
گرچه به نظر هولناک مي رسد اما اين احساس که گاهي دوست داريم انبوه انسانهاي اطرافمان ناپديد شوند، برخلاف ظاهر ضداجتماعياش، ريشه در نياز عميق رواني ما به خلوت کردن با خود و نياز به تنهايي دارد.
ميل به تنهايي و خلوت
روانشناسان از ما ميخواهند که زمان بيشتري را به تنهايي اختصاص دهيم تا به مغزمان فرصتي براي استراحت و تجديد قوا بدهيم.
تنهاييِ سالم: مفهومي نوين در روانشناسي
پژوهشگران براي اين ميل طبيعي به تنها بودن، اصطلاحي علمي ابداع کردهاند: "A loneliness" (تنهاييطلبي).
اين مفهوم که تصوير آينهاي تنهايي اجباري است، به علائم و احساسات منفي اشاره دارد که وقتي زمان کافي براي خودتان نداريد، ظاهر ميشوند.
در حالي که تنهايي اجباري ميتواند به سلامت روان آسيب بزند، تنهايي انتخابي دقيقاً اثر معکوس دارد.
دکتر تويي-وي نگوين، استاد روانشناسي دانشگاه دورهام، در اين زمينه ميگويد: "آنچه به طور مداوم در پژوهشهايمان مشاهده ميکنيم اين است که زمان تنهايي براي تنظيم هيجاني بسيار مفيد است."
داشتن زماني براي تنهايي مهم است زيرا ما را در نوعي حالت بهبودي پس از استرس قرار ميدهد.
اثرات فيزيولوژيک تنهايي انتخابي
پژوهشهاي آزمايشگاهي نشان ميدهد حتي ?? تا ?? دقيقه تنهايي ميتواند آثار استرس را به طور چشمگيري کاهش دهد.
در يکي از اين مطالعات، پژوهشگران ابتدا در شرکتکنندگان استرس ايجاد کردند، سپس آنان را به اتاقي تنها بردند. در مدت کوتاهي، شاهد کاهش قابل توجه همه هيجانات منفي و استرس بودند.
نکته جالب اينجاست که اين اثر آرامبخش زماني که افراد در اتاق با شخص ديگري بودند، رخ نميداد.
به نظر ميرسد تنهايي فضاي منحصربهفردي براي استراحت و بازسازي رواني فراهم ميکند.
تأثير بر سيستم عصبي:
وقتي ما به طور خود خواسته مي خواهيم که دقايقي با خودمان تنها باشيم و خلوت کنيم، به طور مشخص سطح کورتيزول (هورمون استرس) کاهش پيدا مي کند.
فعال شدن سيستم عصبي پاراسمپاتيک، کاهش ضربان قلب و فشار خون و نيز بهبود عملکرد دستگاه گوارش از مهمترين شاخص هايي هستند که در ضمن خلوت کردن با خود حاصل مي شوند.
تنهايي؛ موتور خلاقيت و خودشفقتي
منافع تنهايي فراتر از آرامش فوري است. پژوهشهاي انجامشده در دوران همهگيري کوويد-?? نشان داد زمان تنهايي ميتواند خلاقيت را افزايش دهد.
وقتي تنها هستيم، مغز از حالت تمرکز خارجي به حالت شبکه پيشفرض (Default Mode Network) تغيير ميکند - حالتي که با تفکر خلاق، حل مسئله و بينشهاي ناگهاني مرتبط است.
ديگر مزاياي روانشناختي:
افزايش خودشفقتي و کاهش خودانتقادي
بهبود تابآوري در برابر استرس
تقويت خودآگاهي و درک عميقتر از احساسات
توسعه مهارتهاي تصميمگيري مستقل
هنر طراحي تنهايي سازنده
کليد بهرهبرداري از مزاياي تنهايي، در برنامهريزي آگاهانه نهفته است.
دکتر نگوين تأکيد ميکند: "گاهي اگر زمان تنهايي خالي باشد، مردم آن را چالشبرانگيز مييابند." به عبارت ديگر، بهتر است براي اوقات تنهايي خود ساختاري تعريف کنيد.
فعاليتهاي پيشنهادي براي تنهايي سازنده:
کاردستي و ساخت ماکت (فعاليت مورد علاقه خود دکتر نگوين)
خواندن کتابهاي غيردرسي
باغباني و نگهداري از گياهان
پازل و بازيهاي فکري
طراحي و نقاشي
هشدار مهم: مرز بين تنهايي سالم و انزوا
براي درک اين مفهوم، بايد تمايز واضحي بين تنهايي انتخابي و انزواي اجباري قائل شويم.
تنهايي زماني سالم است که:
به انتخاب خودتان باشد
مدت زمان معقولي داشته باشد
پس از آن به زندگي اجتماعي بازگرديد
باعث احساس مثبت شود
در مقابل، انزواي اجباري ميتواند به مشکلات جدي سلامت روان منجر شود و حتي با افزايش خطر بيماريهاي قلبي-عروقي و مرگ زودرس مرتبط است.
راهکارهاي عملي براي گنجاندن تنهايي در زندگي روزمره?. ايجاد عادات کوچک:
?? دقيقه پيادهروي روزانه به تنهايي
نوشيدن چاي در فضاي آرام بدون همراه
گوش دادن به موسيقي بدون انجام کار ديگر
?. مديريت محيط:
دکتر نگوين توصيه ميکند: "اگر مدام در محيط پُراسترس هستيد، وقتي تنها ميشويد ممکن است نتوانيد از آن جدا شويد. به همين دليل بسياري از والدين احساس ميکنند بايد از خانه خارج شوند."
?. محدوديتهاي ديجيتال:
هشدار مهم: استفاده از تلفن همراه ميتواند فرآيندهاي شناختي ارزشمند در زمان تنهايي را مختل کند.
طراحي گوشيهاي هوشمند به گونهاي است که توجه شما را جلب ميکند و شما را به چندوظيفگي سوق ميدهد.
سخن پاياني: بازتعريف رابطه با خود
در فرهنگي که ارزش خود را با ميزان ارتباطات اجتماعي ميسنجد، شجاعت ميخواهد که بپذيريم گاهي بهترين همراهي، همراهي با خودمان است.
تنهايي انتخابي نه نشانه ضداجتماعي بودن، که مهارتي است براي مراقبت از سلامت روان.
همانگونهکه بدن پس از ورزش نياز به استراحت دارد، مغز ما نيز پس از تعاملات اجتماعي پيچيده به زماني براي بازيابي نيازمند است.
شايد امروزه، هوشمندانهترين شکل مراقبت از خود، يادگيري هنر تنها بودن باشد.
فرارو
انتهاي پيام/ن |