|
|
|
زنان ایرانی؛ نیروی محرکه تحول اجتماعی و اقتصادی |
|
|
|
در طول تاریخ، زنان همواره نقش مهمی در شکلگیری جوامع ایفا کردهاند ولی اغلب در سایه قرار گرفتهاند اما در دهه های اخیر، زنان ایرانی با عبور از موانع سنتی و ساختاری، توانستهاند نقش موثری در توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور ایفا کنند. |
|
|
معصومه کوشکستانی- نقش زنان در جوامع انسانی همواره موضوعی مهم و تاثیرگذار بوده است. بانوان ایرانی با وجود محدودیت های تاریخی و فرهنگی، با عبور از موانع سنتی و ساختاری، زنان توانستهاند در عرصه های مختلف از جمله آموزش، سلامت، کارآفرینی، رسانه و سیاست حضور پررنگی داشته باشند و با تثبیت جایگاه خود در عرصه های مختلف، به عنوان نیرویی موثر در توسعه کشور شناخته شوند. این حضور گسترده، نه تنها بیانگر توانمندی فردی آنان است، بلکه نشان دهنده تحولی عمیق در ساختارهای اجتماعی کشور نیز هست.
حضور زنان در عرصه های اجتماعی
زنان ایرانی امروز در حوزه های مختلف اجتماعی از جمله آموزش، سلامت، رسانه و فعالیت های مدنی نقش پررنگی دارند. طبق آمار رسمی، بیش از ۵۰ درصد دانشجویان دانشگاه های کشور را زنان تشکیل می دهند که نشاندهنده رشد چشمگیر حضور آنان در آموزش عالی است. هم چنین، زنان در حوزه سلامت به عنوان پزشک، پرستار و پژوهشگر فعالیت گستردهای دارند و در بحران هایی مانند همهگیری کرونا، نقش حیاتی ایفا کردهاند.
در حوزه رسانه نیز، زنان خبرنگار، نویسنده و مجری با وجود چالش های متعدد، توانستهاند صدای خود را به گوش جامعه برسانند. بسیاری از آنان با تولید محتواهای آگاهی بخش، در ارتقای فرهنگ عمومی نقشآفرینی کردهاند.
در سطح اجتماعی، زنان فعال مدنی مانند ناهید توسلی با انتشار نشریات تخصصی و برگزاری نشست های آگاهی بخش، تلاش کردهاند تا گفتمان برابری جنسیتی را در فضای عمومی ایران تقویت کنند. این فعالیت ها، بهویژه در فضای مجازی، بستری برای گفتگو، همبستگی و مطالبهگری فراهم کردهاند.
نقش اقتصادی زنان
زنان کارآفرین ایرانی در سال های اخیر با راه اندازی کسب و کارهای کوچک و متوسط، سهم قابل توجهی در اقتصاد کشور داشتهاند. طبق گزارش منتشره در ایسنا در سال جاری، بیش از ۲۰۰ هزار زن در ایران به عنوان کارآفرین ثبت شدهاند.
این زنان با فعالیت در حوزه هایی مانند صنایع دستی، فناوری اطلاعات، کشاورزی و خدمات، نه تنها برای خود اشتغالزایی کردهاند، بلکه فرصت های شغلی برای دیگران نیز فراهم آوردهاند. با وجود این پیشرفتها، هنوز چالش هایی مانند دسترسی محدود به منابع مالی، تبعیضهای جنسیتی در محیط کار و نبود حمایت های قانونی کافی، مانع رشد کامل زنان در عرصه اقتصادی است.
در حوزه علم و فناوری، زنان پژوهشگر ایرانی نیز دستاوردهای چشمگیری داشتهاند. دکتر مونا جراحی، استاد دانشگاه کالیفرنیا، یکی از چهره های برجسته ایرانی در حوزه فناوریهای نانو و فوتونیک است که در پروژه هایی با کاربردهای پزشکی و فضایی مشارکت داشته و جوایز بینالمللی متعددی کسب کرده است.
زنان و سیاست
حضور زنان در عرصه سیاست ایران با فراز و نشیب هایی همراه بوده است. با وجود اینکه تعداد نمایندگان زن در مجلس شورای اسلامی نسبت به گذشته افزایش یافته، اما هنوز سهم آنان از کل کرسی ها کمتر از ۶ درصد است. با این حال، زنان فعال سیاسی، پژوهشگر و کنشگر اجتماعی، تلاش می کنند تا صدای مطالبات زنان را در ساختارهای تصمیمگیری منعکس کنند.
در حوزه سیاست، با وجود سهم اندک زنان در مجلس شورای اسلامی، چهره هایی مانند شهیندخت مولاوردی در مقام معاون رئیسجمهور در امور زنان و خانواده، تلاش کردهاند تا سیاستگذاری های مرتبط با حقوق زنان را در سطح کلان پیگیری کنند. او در دوره مسئولیت خود، طرح هایی برای توانمندسازی زنان و کاهش خشونت علیه آنان ارائه داد.
در سطح محلی نیز، زنان در شوراهای شهر و روستا نقش موثری در مدیریت شهری ایفا کردهاند. این حضور نشان دهنده تمایل جامعه به مشارکت بیشتر زنان در امور اجرایی و تصمیم سازی است.
چالش ها و فرصت ها
با وجود پیشرفت های قابل توجه، زنان ایرانی همچنان با چالش هایی مواجه هستند. تبعیض های ساختاری، کلیشه های جنسیتی، خشونت خانگی، و محدودیت های قانونی از جمله موانعی هستند که مسیر رشد زنان را دشوار میسازند. با این حال، افزایش آگاهی عمومی، گسترش آموزش، و حمایت نهادهای مدنی می تواند زمینه ساز تحولاتی مثبت باشد.
از این روی، در سال های اخیر، کمپین های اجتماعی و فرهنگی با محوریت حقوق زنان، توانستهاند توجه افکار عمومی را به مسائل زنان جلب کنند. این حرکت ها، به ویژه در فضای مجازی، بستری برای گفتگو، همبستگی و مطالبهگری فراهم کردهاند.
با با وجود چالش های بیان شده، زنان ایرانی با اراده، خلاقیت و تلاش، در حال بازتعریف نقش خود در جامعه هستند. باید یادآور شد حمایت از آنان، نه تنها یک ضرورت اخلاقی و انسانی است، بلکه شرطی اساسی برای توسعه پایدار کشور محسوب می شود. |