اصول اخلاقمداری در زندگی مشترک از منظر امام علی(ع)؛ الگویی برای خانواده و جامعه
سعیده قلفی، استاد دانشگاه و فعال حوزه زنان، میگوید نگاه امام علی(ع) به زندگی مشترک، بر اساس احترام متقابل، گذشت، محبت، انصاف و صبر شکل گرفته و رعایت این اصول نه تنها بنیان خانواده را مستحکم میکند، بلکه سلامت اخلاقی جامعه و رشد معنوی زوجین را تضمین میکند.
1404/10/14 - 09:24
تاریخ و ساعت خبر:
151606
کد خبر:
به گزارش خبرگزاری زنان ایران - _سیستان و بلوچستان، سعیده قلفی استاد دانشگاه و فعال حوزه زن و خانواده در گفتگو با خبرنگار زنان ایران در رابطه با اخلاق مداری در تعامل همسران از منظر امام علی علیهالسلام گفت: زندگی مشترک به عنوان یکی از مهمترین عرصههای اجتماعی و عاطفی انسان، نه تنها پیوندی عاطفی و قانونی میان زن و شوهر ایجاد میکند، بلکه بستری برای رشد فردی و معنوی طرفین نیز فراهم میآورد. در این میان، نگاه امام علی علیهالسلام به اخلاقمداری در تعامل همسران، تصویری والا و الهامبخش از روابط زناشویی به نمایش میگذارد که بر اساس محبت، همدلی، انصاف و گذشت شکل گرفته است.
وی در ادامه افزود: در اندیشه امام علی علیه السلام ، خانواده کوچکترین و در عین حال بنیادینترین واحد جامعه است و سلامت اخلاقی آن، تأثیر مستقیم بر سلامت اخلاقی اجتماع دارد. از این منظر، هرگونه سستی در اخلاق همسران نسبت به یکدیگر، نه تنها آرامش خانواده را تهدید میکند، بلکه پیامدهای اجتماعی وسیعتری نیز به دنبال دارد.
فعال حوزه زنان و خانواده با اشاره به سیره عملی امام علی علیهالسلام تصریح کر: امام علی علیهالسلام در سخنان و سیره عملی خود بر اصولی تأکید کردهاند که میتوان آنها را ستونهای اخلاقمداری در زندگی مشترک دانست. از جمله:
نخستین اصل،《 احترام متقابل 》: آن حضرت میفرمایند: «زنان امانتهای الهی نزد شما هستند»؛ این تعبیر نشان میدهد که مرد باید همسر خود را نه به عنوان مالکیت، بلکه به عنوان امانتی از جانب خداوند ببیند که حفظ حرمت و کرامت او وظیفهای دینی و اخلاقی است. این نگاه، زمینهساز ارتباطی سرشار از ادب و پرهیز از کلام یا رفتاری است که موجب آزردگی طرف مقابل گردد. احترام در نگاه امام علی(ع) یکسویه نیست؛ زنان نیز مأمور به رعایت کرامت و ارزش همسر خود، پرهیز از ناسپاسی، و مشارکت در ایجاد فضایی آرام و مطمئن در خانهاند.
اصل دوم :《 گذشت و نادیدهگرفتن خطاهای کوچک》: ایشان در نهجالبلاغه بر این نکته تاکید دارند که: ( انسانهای نیکوکار کسانیاند که در برابر لغزش دیگران چشمپوشی میکنند). در زندگی زناشویی که همراه با تفاوتهای شخصیتی و عاطفی است، این گذشت نقش کلیدی در پیشگیری از اختلافات و کاهش تنشها دارد. امام علی(ع) با رعایت این اصل در زندگی با حضرت فاطمه(س)، نمونهای عملی و بینظیر از مدارا و ملایمت در محیط خانواده ارائه دادهاند.
سومین اصل، 《محبت و مهربانی در تعاملات روزمره》: محبت نه تنها در کلام، بلکه در رفتارهای کوچک روزانه جلوه پیدا میکند؛ از توجه به نیازهای روحی و جسمی همسر گرفته تا همراهی در کارهای خانه و همدردی در هنگام سختیها. از روایات تاریخی برمیآید که امام علی(ع) نه تنها در تقسیم کارهای خانه با حضرت فاطمه(س) مشارکت داشتند، بلکه با کلمات محبتآمیز و ارزشگذار، همسرشان را مورد تکریم قرار میدادند. این شیوه، علاوه بر تقویت پیوند عاطفی، الگویی است برای مردان و زنان که محبت را نه بهعنوان تجمل کلامی، بلکه بهعنوان یک وظیفه اخلاقی ببینند.
چهارمین اصل :《 انصاف و رعایت عدالت در تصمیمگیریها و وظایف》: امام علی(ع) در مدیریت خانه و خانواده، عدالت را نه فقط در توزیع امکانات و مسئولیتها، بلکه در داوریهای روزمره رعایت میکردند. انصاف یعنی شنیدن سخن همسر، در نظر گرفتن شرایط و تواناییهای او، و پرهیز از تحمیل خواستههای یکسویه. چنین رویکردی موجب میشود که هر یک از زوجین احساس امنیت و ارزشمندی کند و زمینه برای بروز بهترین رفتارها فراهم گیرد.
اصل پنجم در اندیشه و سیره امام علی(ع)، 《صبر و استقامت در برابر دشواریها 》: زندگی مشترک خالی از مشکلات اقتصادی، اجتماعی یا عاطفی نیست؛ اما نگاه صبورانه، همدلی و امید به گشایش، روابط را از فروپاشی حفظ میکند. حضرت در زندگی خود همراه و همپای همسرشان، سختیهای اقتصادی و فشارهای اجتماعی را با آرامش و توکل به خدا پشت سر گذاشتند. این تجربه تاریخی نشان میدهد که صبر، تنها تحمل منفعلانه نیست، بلکه تصمیمی آگاهانه برای حفظ بنیان خانواده است.
استاد دانشکاه اظهار داشت: امام علی(ع) بر گفتوگو و تفاهم بهعنوان ابزار حل اختلافات نیز تأکید داشتند. گفتوگو نه برای محکوم کردن یا برتریجویی، بلکه برای شنیدن یکدیگر و یافتن راهحلی مشترک. خانوادهای که این مهارت را داشته باشد، در برابر توطئهها، فشارهای بیرونی و فرسایش روابط، مصونیت بیشتری پیدا میکند.
وی در پایان گفت: از نگاه امام علی(ع)، رعایت اصول اخلاقی نه تنها مایه سعادت دنیوی، بلکه موجب رضایت الهی و پاداش اخروی است. در واقع، تعامل اخلاقمدارانه زن و شوهر به رشد معنوی هر دو میانجامد، محبت را در طول سالهای زندگی حفظ میکند و الگویی برای فرزندان و نسلهای بعد فراهم میآورد. این تعامل سالم، بنیان جامعه را از درون مستحکم کرده و فرهنگ مودت، گذشت و انصاف را در سطح کلان گسترش میدهد.
انتهای پیام/*-

بازگشت به ابتدای صفحه