خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - لرستان - راضيه کهزادي : از نظر اسلام خانواده اساسي ترين نظام اجتماعي مي باشد و مهمترين مسئله در اين نظام مقدس مسـئله ي تربيـت فرزنـدان و روابـط خـانوادگي مي باشد.
چالش هاي متعددي در عصر امروز در مسير تربيت فرزندان وجود دارد و پدر و مادر علي الخصوص مادر نقش بسيار مهمي در تربيت فرزند دارند در خدمت "زينب شيخي يگانه" مشاور خانواده و مدير مرکز تخصصي مشاوره خانواده مهر شهرستان خرم آباد هستيم
اشتباهات رايج مادران در تربيت فرزند:
اشتباهات را نمي شود به درستي شاخه بندي کرد ولي برخي از مهمترين اين اشتباهات شامل :
?- توجه نکردن مادر به رفتار خوب کودک : بعضي وقتا از مادر سوال مي شود فرزند شما چه نکات مثبت و چه خوبي هايي دارد؟ مادر يا نمي داند فرزندش چه خوبي دارد و يا برخي ازمادران در پاسخ به اين سوال مي گويند بچه ي ما اصلا هيچ خوبي ندارد. اما چرا ؟ چون آن رفتاري را که مادر ميخواهد بچه عينا آن را همانند ربات انجام نمي دهد پس برچسب بچه ي بد را به فرزند خودش ميزند.
?- مادر فرزند خودش را نمي شناسد تا وقتي که با احساساتش روبرو مي شود بداند در کجا قرار گرفته و چه واکنشي مي تواند نشان دهد.
مادر معناي درست احساسات را به بچه آموزش نمي دهدو همچنين کودک خود را با کودک ديگران مقايسه مي کنندمثلا مي گويد نگاه کن بچه ي فلاني فلان کار را انجام ميدهد نگاه کن دخترِ فلاني فلان کتاب ها رو مي خواند ولي تو نميخوني، نگاه کن فلاني اتاقش خيلي مرتبه بعد اتاقِ تو مرتب نيست مادر مدام با مقايسه کردن فکر مي کند تربيت ايجاد مي شود در صورتيکه به جاي تربيت تخريب مداوم را روي ذهن کودک انجام مي دهد و آسيب هايي را به وجود مي آورد.
?- يکي ديگر از اشتباهات رايج مادران عدم تلاش براي،حل مسئله است يعني به بچه ياد نمي دهند که به چه شکلي مسئله ي خودشان را حل کنند.
هميشه وقتي که ديگران سوالي را از بچه مي پرسند مادر قبل از اينکه بچه جواب دهد سريع جواب مي دهد ، مثلا از کودک مي پرسند چند سالته اجازه نمي دهد بچه کوچکترين سوالي را که حل مسئله ي کوچکي است در ذهن کودک آن را پاسخ دهد.
?- يکي ديگر از اشتباهات رايج مادران اشتباهات و انتظارات غير منطقي را از فرزندان خودشان دارند انتظاراتي که اصلا درحدتعادل و در حدمنطقي نيست مثلا انتظار دارند بچه ? ساله خيلي منظم باشد يا مثلا آداب معاشرت درستي را داشته باشد در صورتي که اين کودک در سن ? سالگي خودش بايد عينا کودکي خودش را داشته باشد و همچنين اشتباهات خودش راداشته باشد و نبايد انتظار داشت که کودک حتما همه ي مسائلش را بدرستي انجام دهد، بچه نياز دارد در بعضي جاها اشتباهاتي را از خود بروز دهد
?- کنترلِ بيش از حد و حساسيت بالاي مادران: برخي از مادران مدام با يک قاشق دنبال بچه مي چرخند که بچه حتما غذايش را بخورد يا مدام موهاشو شانه مي زند ؛ لباساهايش را مرتب ميکنند، سعي مي کنند همه چيز در چارچوب هاي محکم باشد درصورتي که اين کارها آسيب زا مي باشد.
?- يکي از اشتباهات مادران که بحث و دعواي هميشگي مي باشد يعني يکسره با نق و غُر با بچه حرف مي زنند شامل نکن؛ بشين؛نرو؛بيا؛چرا اين کار رو کردي؛چرا فلان جا رفتي ؛چرا به فلان چيز دست زدي با اين حرف ها مدام باعث مي شوند در ذهن بچه آسيب هايي ايجاد شود .
?- اعتقاد برخي از مادران به تنبيه بدني : ميگن بچه رو کتک بزني عاقل ميشه؛بچه رو کتک بزني با تربيت ميشه درصورتي که اين تنبيه بدني شايد در يک مقطع زماني کوتاه براي ما يک آرامش کوتاه مدت را داشته باشد ولي مطمئنا چندين برابر آن در چند وقت ديگه، با شرايط بدتري درگذر زمان آن قضيه پس داده مي شودو آسيب هابيشتر ديده مي شودحالا در اين ممکنه در بعضي ها در زمان طولاني تري اتفاق بيفتد ودر برخي در زمان نزديکتري اين واکنش ها ديده شود .
?- گفتن دوستت ندارم توسط مادر : برخي از مادران مدام به فرزند خودشان مي گويند دوستت ندارم ، اگه اين کار رو نکني من ديگه تورو دوست ندارم، يعني دوست داشتن بچه را شرطي ميکنند. اگر اين کاررو بکني من دوستت دارم واگه فلان کاررو انجام ندي من دوستت ندارم. بايد بخاطر داشت که هيچ وقت هيچ مادري در هيچ شرايطي نبايد به فرزند خودش بگويد دوستت ندارم يعني بايد بچه اين احساس ايمني را در دوست داشتن مادرداشته باشد. مادر مي تواند بگويد من بخاطر اين کاري که شما انجام دادي از شما ناراحت شدم نبايد مدام به کودک خود بگويد من تو رو دوست ندارم .
?- نشنيدنِ صحبت هاي کودک: مادر بايد زماني را به شنيدن حرف هاي کودک اختصاص دهد برخي مادران اصلا به اين امر توجهي ندارند. مثلا بگويد عزيزم بيا بشين باهمديگه ي کمي صحبت بکنيم، امروز چه احساسي داشتي ؟ مثلا اين برنامه کودک رو ديدي دوست داري بيا درموردش صحبت کنيم يا اصلا دوست داري باهمديگه قصه بخونيم و...
پدر و مادر بايد با کودک خود با زبان کودکانه صحبت کنند و اين خود باعث رشد کودک مي شود .چون اگر فرزند داراي ناراحتي هايي باشد اول ،اين ناراحتي ها از سويِ پدر و مادر شنيده مي شود و باعث مي شود بچه متوجه شود هميشه يک گوشِ شنوايي هست
??- برچسب زدن به کودک:
مادر مدام به کودک مي گويد : ميگن تو تنبلي ؛تو بي عرضه اي؛ توبي مسئوليتي؛ تو زشتي
اين برچسب زدن ها اصلا کار درستي نيست و معمولا بايد سعي کنيم که اگر ميخواهيم برچسب بزنيم برچسب خوب و مثبت بزنيم مثلا :
چه دخترِ خوبي دارم ، چه دختر با انگيزه اي دارم چه دختر مرتبي دارم اينگونه برچسب زدن ها زيباست نه برچسب هاي منفي
نقش مادر در تربيت فرزند چيست؟ مادر نقش کليدي در خانه دارد، سهم پدر و مادر در تربيت فرزند برابر است ولي در جامعه اسلامي و در ايران مادر نقش پررنگ تري در تربيت فرزند دارد اگر به زندگي حضرت زهرا و امام علي عليه السلام نگاه کنيم متوجه مي شويم که حضرت زهرا سلام الله عليها نه با گفتار خودش بلکه با رفتار و عبادت خالصانه خودش الگوي خوبي براي فرزندانش بود .
مادر در خانه مربي و آموزش دهنده است اگر بخواهيم به صورت دقيق تر بگوييم مادر قلب خانه است که تمام رفتارش از نظر کودک ديده و شنيده مي شود فرزندان مادر را الگوي خود قرار مي دهند و بي?تر يادگيري ها و رفتارهايشان بر اساس رفتار مادر شکل مي گيرد .وخيلي از پدرهاتلاش مي کنندتا الگوهاي برابري در کنار مادر در تربيت فرزند داشته باشند
شواهد علمي نشان مي دهد که بچه قبل از به دنيا آمدن چيز هاي زيادي را ياد مي‌گيرد از جمله موسيقي ها ، صداها حس هاي ديگر را از دنياي بيروني ياد مي گيرد کودک تمام اين رفتارها را از بيرون دريافت مي کند و از آن ها الگو مي گيرد.
قران بيشترين ستايش را از زن در نقش مادري داشته است و در قرآن و تقسيم وظايف زن و شوهر ، کار تربيت را به مادر سپرده چون تربيت فرزند کار بسيار بسيار سنگين و کار سختي است ما اگر بخواهيم فرزنداني صالح داشته باشيم بايد يک نگاهي به زندگي حضرت زهرا سلام الله عليها و امام علي عليه السلام داشته باشيم چون که حضرت علي و حضرت زهرا سلام الله عليها فرزنداني همچون امام حسين(ع) و امام حسن (ع) و حضرت زينب سلام الله عليها را تربيت کرده اند ، زندگي اين دو عزيز و روش هاي تربيتي آن ها بايد براي ما الگو باشند، اگر ما مادر ها بدانيم اين تربيت فرزند ما در آينده آن ها چه تاثيري دارد يعني تمام لحظات و ثانيه هاي زندگي خود را سعي مي‌کنيم در تربيت فرزند به کار ببريم براي داشتن نسل صالح ما بايد مادر هاي خوب و آموزش ديده را به جامعه تحويل بدهيم نسل صالح نسلي که پدر و مادر ها نه با گفتار خود بلکه با رفتار خودشان و اين عبادت هايشان فرزند هاي خود را تربيت مي کنند ما اين چنين به يک نسل صالح مي رسيم
نقش رسانه در تربيت فرزند چيست؟ چه تدابيري مي توانيم براي موضوع داشته باشيم؟ رسانه را به چند دسته مي توانيم تقسيم کنيم
?- بازي هاي کامپيوتري ?- شبکه هاي مجازي ?- سايت ها و مجله ها ?- روزنامه ها ?- کتاب و رمان ?- سينما و تلويزيون ?- راديو
هر يکي از اين دسته ها مي تواند تبعاتي را به دنبال خود داشته باشد مي تواند تبعات مفيد خوبي داشته باشد يا تبعات منفي زيادي داشته باشد .
برخي‌ از مادرها به خاطر اينکه بچه سرگرم شود و به کارهاي خودشان برسند بچه ها را مشغول تماشاي انيميشن ها و فيلم هايي که اصلاً مناسب سن کودک نيست مي کنند، اصلا مادر خودش از قبل فيلم يا انيميشن را نمي بيند يا قبل از بازي ، بازي را چک نمي کند که اگر مناسب سن کودک بود به کودک اجازه دهد بيشتر مادران مي گويند که من تبليغ اين انيميشن را ديدم بيا بشين و نگاه کن و اين چنين تربيت را به انيميشن و تلويزيون مي سپارد.
تربيت کودک را بايد جدي بگيريم تربيت بايد بر اساس رفتار و گفتار پدر و مادر صورت گيرد و اينکه اگر ما آن ها را با فضاي مجازي تنها بگذاريم در واقع اين فضاي مجازي باعث مي شود که فرزندان ما بر اساس تدابير آن ها تربيت شوند، بعضي از والدين براي فرزند خود کتاب و رمان تهيه مي کنند و مي گويند من دوست دارم فرزندم رمان بخونه من دوست دارم کتاب بخونه در صورتي که خود اين کتاب‌ها را نخوانده .
پدر و مادر بايد کتاب هاي خوب و بر اساس علايق و استعدادهايشان به آن ها معرفي کنند ، پدر و مادر بايد بدانند تربيت کودک با اين کتاب ها شکل مي گيرد .
يکي ديگر از مسائل بازي هاي کامپيوتري و رايانه اي است، بازي هايي که آنقدر خشم و خشونت دارد که خشم و خشونت را به بچه ياد مي دهند و اينکه اگر بخواهيم به مرحله بالاتر برويم بايد تخريب کنيم، به چند نفر آسيب برسانيم .
پدر و مادر اين ها را صرفاً به چشم بازي مي بينند در صورتي که اين بازي ها ممکن است در ذهن کودک بماند و در آينده بنا بر آنها رفتارهايي نشان بدهد.
ما بايد همواره محيط و وقت خاصي را که براي اين رسانه ها تعيين مي کنيم و در اختيار فرزندان قرارمي دهيم را کنترل کنيم
اگر کودک ميخواست تلويزيون نگاه کند بنابر سنش مثلاً نيم ساعت يک ساعت اجازه دهيم به کارتون يا انيميشن نگاه کند .
با فرزند خود صحبت کنيم برايش توضيح دهيم که اين برنامه آسيب هايي دارد وآن آسيب ها را برايش شرح دهيم که مثلاً به تلويزيون نگاه کردن مي تواند به چشم هايت آسيب بزند .
به فرزند گوشزد کنيد وقتي که مي تواني استعداد خود را شکوفا کني ميتواني خلاقيت‌هايت را پيدا کني و رشد بهتري داشته باشي اينها را ما بايد به فرزند ياد دهيم .
مثلاً چشمات ضعيف ميشه، وقتت تلف ميشه يا گزينه هاي ديگر که بر اساس سن کودک باشد.
اينکه ما وقتي ميخواهيم رسانه را در اختيار فرزند قرار دهيم استفاده صحيح و درست از رسانه را هم به فرزند ياد دهيم.
يکي ديگر از مسائلي که ميتوانيم جايگزين کنيم و همواره مراقب باشيم ايجاد سرگرمي هاي جديد براي فرزندانمان است ، اينکه اگر بعضي ها فرزندانشان خيلي به گوشي تلفن همراه که يکي از دغدغه هاي اصلي مادران است اعتياد پيدا مي کنند
اين است که بچه ها سرگرمي خاصي براي خودشان ندارند و چون سرگرمي ندارند دنبال گوشي هاي پدر و مادر هستند . والدين با ايجاد سرگرمي هاي جديد براي فرزندانشان ميتوانتد از ميزان استفاده از تلفن همراه را به حداقل برسانند.
يکي ديگر از کمک ها گذراندن وقت بيشتر با فرزندان است مثلاً ساعاتي را در هفته مشخص کنيم که بابچه ها به پارک ، سينما و پياده روي برويم در مهماني ها شرکت کنيم ، جلسات خانوادگي برقرار کنيم در کل بر اساس علايق و شرايط روحي کودک وقت هايي را براي گذراندن با فرزند خود داشته باشيم.
يکي ديگر از راه ها ارتباط گيري احساسي درست با فرزند است ممکن است بچه به خاطر تنهايي خودش ممکن است افسرده شده باشد که به رسانه ها پناه مي برد ، ارتباط گيري احساسي درست، اين که پدر و مادر بتوانند احساس درست کودک را متوجه شوند ، بتوانند با احساس کودک خوب برخورد بکنند ، احساس خوب شنيده شود که خوب تخليه بشود و از فضاي مجازي فاصله بگيرد و رابطه بهترو عميق تري را با پدر و مادر خودش داشته باشد .
تمام اين استفاده از رسانه ها بايد حواسمان باشد که پدر و مادر همراه هم باشند نه اينکه مادر بگويد نيم ساعت استفاده کن پدر بگويد سه ساعت استفاده کن ، پدر بگويد از اين استفاده کن مادر بگويد نه از اين يکي استفاده کن ، پدر و مادر بايد در خلوت خودشان نسبت به جزئيات تربيت فرزندشان با يکديگر صحبت کنند و به يک نقاط مشترک برسند و بر اساس نقاط مشترک مثبت که به تفاهم رسيدند تربيت فرزند خود را انجام دهند
چند کتاب در زمينه تربيت فرزند معرفي کنيد؟ در اين راستا ميتوان از کتاب هاي فرزندپروري با کيفيت نويسنده فليپ لوئيس، فرزندآوري مثبت نويسنده زهره عباسي، روشهاي صحيح تربيت فرزند استاد سيد هادي عظيمي، تربيت بدون فرياد نوشته هال ادوار رانکل ترجمه اکرم اکرمي اشاره کرد و از بين کتاب هاي فوق کتاب روش‌هاي صحيح تربيت فرزند نوشته
استاد سيد هادي عظيمي از بهترين کتاب هايي است که در اين زمينه خواندش را به والدين توصيه ميکنم .
گفت وگو- راضيه کهزادي