اوتيسم (Autism) يک بيماري عصبي مادام العمر است و کساني که اين بيماري را دارند، برقراري ارتباط و تعامل با ديگران برايشان دشوار است.
به گزارش خبرگزاری زنان ایران - اوتيسم (Autism) يک بيماري عصبي مادام العمر است و کساني که اين بيماري را دارند، برقراري ارتباط و تعامل با ديگران برايشان دشوار است. هنوز آمار دقيقي از مبتلايان به اوتيسم در ايران وجود ندارد اما بنا به اعلام انجمن اوتيسم ايران به ازاي هر ??? تولد در کشور، يک کودک مبتلا به اوتيسم تشخيص داده ميشود. درباره اوتيسم کودکان زياد شنيده و خواندهايم، اما اوتيسم بزرگسالان چگونه است؟ علايم اوتيسم در بزرگسالان چيست، اوتيسم با عملکرد بالا به چه شرايطي گفته ميشود و در کل دليل نامگذاري طيف اوتيسم چيست؟ اينها سوالاتي است که در اين مطلب به آنها پاسخ ميدهيم.
اوتيسم چيست و طيف اوتيسم چيست؟
اختلال طيف اوتيسم (ASD) نام مجموعه اي از شرايط مشابه از جمله سندرم آسپرگر (Asperger syndrome) است که بر تعاملات اجتماعي، ارتباطات، علايق و رفتار فرد تأثير ميگذارد. براي مثال، افراد در طيف اوتيسم ممکن است کمتر يا بيش از حد به صداها، لمس، مزه ها، بوها، نور يا رنگ ها حساس باشند. آنها ممکن است در مورد تغييرات غيرمنتظره و در موقعيت هاي اجتماعي اضطراب شديدي را تجربه کنند.
با اين حال، هيچ دو نفر مبتلا به اختلال طيف اوتيسم دقيقا مجموعه علائم مشابهي را تجربه نميکنند و به دليل تنوع علائم و نشانههاي آن و تفاوت در شدت آنها به عنوان يک طيف شناخته ميشود.
برخي از افراد مبتلا به ASD علائمي را تجربه ميکنند که زندگي روزمره را برايشان دشوار ميکند. سايرين که «با عملکرد بالا» در نظر گرفته ميشوند ممکن است فقط احساس کنند که چيزي در موردشان «متفاوت» است. آنها ممکن است از دوران کودکي چنين احساسي داشته باشند، اما نتوانستهاند دليل آن را بهطور دقيق مشخص کنند. به طور مشابه، ممکن است متوجه نشوند که احساس يا رفتار متفاوتي دارند، اما اطرافيانشان ممکن است متوجه شوند که آنها رفتار متفاوتي دارند يا متفاوت عمل ميکنند.
علائم اوتيسم با عملکرد بالا در بزرگسالان چيست؟
علائم برجسته ASD معمولا در کودکان خردسال در سنين نوپايي تشخيص داده ميشود. با آنکه اوتيسم اغلب در کودکان نوپا تشخيص داده ميشود، اين امکان وجود دارد که بزرگسالان مبتلا به اختلال طيف اوتيسم، بيماريشان تشخيص داده نشده باقي بماند. با اين حال، اگر بزرگسالي هستيد که مبتلا به اوتيسم تشخيص داده نشده است، اما معتقديد که ممکن است ASD داشته باشيد، ممکن است اوتيسم با عملکرد بالا داشته باشيد.
در زير برخي از علائم اوتيسم در بزرگسالان آورده شده است:
چالش هاي ارتباطي
در تقسير اشارات اجتماعي مشکل داريد.
مشارکت کردن در گفتگو برايتان دشوار است.
در ارتباط پيدا کردن با افکار يا احساسات ديگران مشکل داريد.
نميتوانيد زبان بدن و حالات چهره را به خوبي تشخيص دهيد. (شايد نتوانيد تشخيص دهيد که کسي از شما راضي است يا ناراضي.)
از الگوهاي گفتاري ثابت، يکنواخت يا رباتيک استفاده ميکنيد که احساستان را بيان نميکند.
کلمات و عبارات توصيفي خودتان را اختراع ميکنيد.
درک کنايه و مَثَل ها (مانند «دندان اسب پيشکشي را نميشمارند.») برايتان دشوار است.
دوست نداريد هنگام صحبت با کسي به چشمانش نگاه کنيد.
با يک الگو و لحن ثابت و مشابه صحبت ميکنيد، چه در خانه باشيد، چه با دوستان يا در محل کار.
در مورد يکي دو موضوع مورد علاقهتان زياد صحبت ميکنيد.
ايجاد و حفظ دوستي هاي نزديک برايتان دشوار است.
اوتيسم در بزرگسالان چگونه تشخيص داده ميشود؟
در حال حاضر هيچ معيار تشخيصي استانداردي براي بزرگسالان مشکوک به اختلال طيف اوتيسم وجود ندارد، اما در حال توسعه هستند. در اين ميان، پزشکان اساسا بزرگسالان مبتلا به ASD را از طريق يک سري مشاهدات و تعاملات حضوري تشخيص ميدهند. آنها همچنين علائمي را که خود فرد گزارش ميکند در نظر ميگيرند.
اگر علاقه مند به ارزيابي ASD هستيد، با پزشک عمومي خود شروع کنيد، که شما را ارزيابي ميکند تا مطمئن شود که يک بيماري جسمي زمينه اي براي رفتارهاي شما وجود ندارد. سپس ممکن است پزشک شما را براي ارزيابي ريشهاي به روانپزشک يا روانشناس ارجاع دهد.
پزشک در مورد مسائلي که در رابطه با ارتباطات، احساسات، الگوهاي رفتاري، طيف علايق و موارد ديگر داريد با شما صحبت ميکند. شما همچنين به سوالات مربوط به دوران کودکي خود پاسخ خواهيد داد و پزشک ممکن است از شما بخواهد که با والدين يا ساير اعضاي خانوادهتان صحبت کند تا ديدگاه آنها را در مورد الگوهاي رفتاري هميشگيتان به دست آورد.
اگر معيارهاي تشخيصي براي کودکان به عنوان مرجع استفاده شود، پزشک ممکن است از والدين شما سوالاتي را از آن ليست بپرسد و براي اطلاعات بيشتر به خاطرات آنها از شما در دوران کودکي تکيه کند.
اگر پزشک تشخيص دهد که شما علائم ASD را در دوران کودکي نشان ندادهايد، اما در عوض در نوجواني يا بزرگسالي علائم را تجربه کردهايد، ممکن است از نظر سلامت رواني يا اختلالات عاطفي احتمالي مورد ارزيابي قرار بگيريد.
زيرشاخههاي اوتيسم
وقتي اوتيسم در افراد تشخيص داده ميشود، اختلال در يکي از زيرشاخههاي اوتيسم طبقهبندي ميشود. ? زيرشاخه درباره اين بيماري وجود دارد که در ادامه به آنها ميپردازيم:
?. سندروم آسپرگر
افراد مبتلا به سندروم آسپرگر داراي سطح بالايي از توانايي در زمينه مهارتهاي کلامي و عملکردهاي مختلف هستند. مشکل اصلي اين افراد در برقراري تعاملات اجتماعي و استفاده مؤثر از زبان است. متخصصان سلامت در تشخيص اين سندروم کمي دچار ترديد هستند؛ زيرا براساس DSM يا «دفترچهي راهنماي آماري و تشخيصي بيماريهاي رواني»، نشانههاي اين سندروم ميتواند حاکي از وجود نوع ديگري از اوتيسم موسوم به «اوتيسم با عملکرد بالا» در افراد باشد.
?. اختلال اوتيستيک
افراد مبتلا به اين اختلال نيز داراي علائم اوتيسم هستند و تواناييهاي عملکردي آنها در طيفي از بسيار ضعيف تا بسيار قوي متغير است.
?. اختلال هاي فراگير رشد
کساني که به اين اختلال دچار هستند نيز برخي از ويژگيهاي افراد مبتلا به اوتيسم کلاسيک را دارند. توانايي آنها در عملکردهاي مختلف ميتواند از سطح متوسط تا بالا متغير باشد.
?. سندروم رِت
زنان بيشتر از سايرين به سندروم رت دچار ميشوند. سطح توانايي آنها در فعاليتهاي عملکردي مختلف معمولا متوسط و پايين است. اگر کودکي دچار اين سندروم باشد، تا بزرگسالي نيز به اين مشکل مبتلا خواهد ماند.
?. اختلال انسجامگسيختگي کودکي
همانطور که از نام اين اختلال هم مشخص است، کودکان در سنين قبل از مدرسه و کودکان نوپا به آن دچار ميشوند. افراد مبتلا معمولا مهارتهاي اجتماعي و زباني خود را از دست ميدهند و توانايي عملکردي آنها در سطح ضعيف و متوسط است.
درمان اوتيسم در بزرگسالان
درمانهايي براي توسعهي رفتارها و عملکردهاي عادي در افراد «اوتيستيک» وجود دارد. اين درمانها به کاهش رفتارهاي غيرعادي کمک ميکنند:
?. آموزشهاي ويژه
آموزش محدود به زمان خاصي نيست و همه افراد ميتوانند پيوسته تحت آموزشهاي مختلف قرار بگيرند. مبتلايان به اوتيسم هم بايد تحت آموزشهايي قرار داشته باشند که به آنها در رفع نيازهايشان کمک ميکند.
?. اصلاح رفتاري
استراتژيهاي مختلفي براي کاهش رفتارهاي غيرعادي و ناخوشايند و بهبود رفتارهاي مثبت براي افراد «اوتيستيک» وجود دارد.
?. درمان هاي کلامي، فيزيکي و حرفهاي
اين سه نوع درمان به فرد کمک ميکنند تا مهارتهاي عملکردي خود را تقويت کند.
?. درمان مهارت هاي اجتماعي
اين نوع درمان هم براي رفع مشکلات زباني و عملکردي مطرح ميشود و به افراد مبتلا به اوتيسم در رفع مشکلات زباني و ارتباطي کمک ميکند.
?. دارو درماني
هنوز داروي ويژهاي براي درمان اوتيسم در بزرگسالي شناخته نشده است، اما برخي از داروها به کاهش علائم اين اختلال کمک ميکنند. براي مثال داروهايي براي رفع مشکلات خواب، اضطراب، بيش فعالي و ساير داروهايي که براي رفع مشکلات رفتاري مورد استفاده هستند. در کاهش برخي از علائم اوتيسم کاربرد دارند. برخي از اين داروها ممکن است موجب صدمهزدن به بيمار «اوتيستيک» بشوند.
پيشنهادهايي براي بزرگسالان مبتلا به اوتيسم
معمولا حمايت از کودکان مبتلا به اوتيسم بيشتر از بزرگسالان است. گاهي اوقات اين افراد نياز به پيگيري درمانهايي مانند رفتاردرماني، درمان هاي شناختي و شفاهي دارند. گاهي هم روند درمان بنا به چالشهايي مشخص ميشود که فرد با آنها روبهروست. مثلا درمان با درنظرگرفتن اضطراب، انزوا، مشکلات کاري يا روابط شخصي فرد مشخص ميشود.
پيشنهادها براي بزرگسالان مبتلا به اوتيسم عبارتاند از:
مراجعه به روان پزشک براي ارزيابي وضعيت پزشکي فرد؛
مشاوره با مددکار اجتماعي يا روانشناس براي پيگيري درمان فردي يا گروهي؛
شرکت در جلسات مشاوره منظم و برنامهريزيشده؛
شرکت در برنامههاي توانبخشي که به افراد مبتلا براي کنترل و مديريت واکنشها و رفتارهايشان در موقعيتهايي مانند محل کار کمک ميکنند؛
استفاده از داروهاي مناسبي که متخصصان براي رفع مشکلات مرتبط با اوتيسم مانند اضطراب و درمان افسردگي تجويز ميکنند.
روزياتو
انتهاي پيام/م