ولادت امیرالمؤمنین حضرت علی علیهالسلام، رخدادی یگانه در تاریخ اسلام است که نهتنها یک واقعه تاریخی، بلکه نقطه آغاز شکلگیری هویتی دینی مبتنی بر عدالت، علم و ایمان به شمار میآید؛ هویتی که تا امروز الهامبخش جوامع اسلامی باقی مانده است.
به گزارش خبرگزاری زنان ایران - استان تهران - ولادت حضرت علی علیهالسلام همواره بهعنوان یکی از برجستهترین وقایع تاریخ اسلام، جایگاهی ویژه در متون دینی، تاریخی و فرهنگی داشته است. این مناسبت، فرصتی برای بازخوانی نقش آن حضرت در شکلگیری هویت جامعه اسلامی و تأثیر ماندگار سیره علوی بر زیست فردی و اجتماعی مسلمانان است.
در همین راستا، خبرنگار ما در گفتوگویی با سرکار خانم فتحاللهی، مدیر حوزه علمیه فاطمهالزهرا(س) شهرستان پردیس، به بررسی ابعاد مختلف ولادت امیرالمؤمنین علیهالسلام، جایگاه بیبدیل ایشان در تاریخ اسلام و کارکرد آموزههای علوی در مواجهه با چالشهای معاصر پرداخته است.
نقش و اهمیت ولادت حضرت علی علیه سلام و تاثیر آن بر شکل گیری جامعه اسلامی را بررسی بفرمائید.
اهمیت ولادت حضرت علی علیه السلام یک تحول بزرگ در تاریخ بشریت است و این نشان دهنده ی این است که تاسیس کنندگان اصلی جامعه اسلامی، افرادی پاک ، الهی و با نیت خالص بودند و هویت جامعه اسلامی را با عدالت و فداکاری گره زدند .
و از ویژگی های ممتازش تولد حضرت علی علیه السلام اکمال دین بود در کنار پیامبر صلوات الله علیه و آله و سلم .
جایگاه ایشان ، جایگاه تفسیر و اجرای عملی دین بود . علم متصل به وحی بود خود مولا در اشاره به جایگاه خود می فرمایند : " انا الذی علمتکم تاویل القرآن "
" منم که تعبیر قرآن را به شما آموختم "
ولادت حضرت علی علیه السلام چه تاریخی دارد و چه ویژگی هایی آن را متمایز می کند؟
حضرت علی بن ابیطالب علیه السلام در سیزدهم رجب سال عام الفیل در درون کعبه معظمه چشم به جهان گشود و این یک رخداد یگانه تاریخی بشر بود ولادت در خانه ی خدا ، نماد طهارت، انتخاب الهی و پیوند گوهر ولایت با توحید است . این یک نشانه گذاری الهی است در درون کعبه و این خیلی مهم است چون کعبه مرکز توحید و قبله مسلمانان است و خدا اجازه میدهد نوزادی در مقدس ترین مکان جهان دیده به جهان بگشاید. پاک ترین مکان برای پاک ترین فرد . ایشان فرزند معنوی خانه ی خداست و خودشان را متصل به مرکز عبادت جهانی می دانستند و می فرمایند :
" بحق الذی انشا به و انا منهم و انا خیر الخلق "
" به حق آنکه کعبه را ایجاد کرد من از ایشانم و من بهترین مخلوقاتم "
چگونه ولادت حضرت علی علیه السلام در متون دینی و تاریخی مورد اشاره قرار گرفته است؟
در منابع معتبر شیعه و سنی آمده است که زادگاه علی علیه السلام کعبه بوده است .
در روایات هم تعبیر به " مولود کعبه " شده و در متون شیعی این واقعه یک بنای اصلی اعتقادی است و به کرات ذکر شده است و بزرگان تاریخ اسلام این فضیلت را یک حقیقت تاریخی می دانستند و این یک علامت الهی برای امت بوده است و خود حضرت به صراحت به این افتخار در یکی از خطبه های مشهور اشاره فرمودند : " لقد ولدت فی الحرم و سمیت بالقسمه و انا اولی بالکعبه "
" به تحقیق در کعبه متولد شدم و بنام قسمت ( قضاوت عادلانه ) نامیده شدم و من سزاوارترم به کعبه.
ولادت حضرت علی علیه السلام چه تاثیری بر شکل گیری هویت اسلامی در دوران اولیه اسلام داشت ؟
در آن سالهای اولیه ظهور اسلام، جامعه مسلمانان بسیار آسیب پذیر و در اقلیت بود . اسلام برای بقا و رشد نیاز به یک الگوی کامل انسانی داشت که ایمانش بی لکه باشد. حضرت علی علیه السلام بدلیل تربیت مستقیمی که زیر نظر پیامبر صلوات الله علیه و آله و سلم داشت و در خانه ی وحی پرورش یافته بود اولین نوجوانی بود که ایمان آورد دقت بفرمائید نوجوان بود اولین نوجوان ایمان آورنده این خیلی مهم است و تاثیر ایشان فقط برای ۱۴۰۰ سال پیش نیست ، ولادتش نقطه آغاز شکل گیری هویتی دینی مبتنی بر عدالت ، علم و ایمان عمیق بود . تربیتش در دامان وحی آغاز گر یک پیوندی شد که بنیان جامعه اسلامی را بر علم و معرفت بی انتها، وفاداری، شجاعت بی بدیل و حقیقت ساخت.
چگونه شخصیت حضرت علی علیه السلام به عنوان یک الگو در تاریخ اسلام مطرح شده است؟
حضرت علی علیه السلام الگوی " توازن " سه گانه است.
در عبادت عابدترین است ، در میدان جنگ شجاع ترین است، در حکومت عادل ترین است .
یک شخصیت چند بعدی است به مردم نشان داد که یک فرد متدین می تواند همزمان یک رهبر قاطع، یک جنگجوی بی باک و یک ز خدا باشد .
ایشان معیار حقانیت در هر عرصه ای هستند .
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند : " علی علیه السلام با حق است و حق با علی است "
خود مولا می فرمایند: قسم به خدا ، اگر هفت اقلیم دنیا را به من بدهند تا به یک مورچه ظلم کنم، این کار را نخواهم کرد.
آیا ولادت حضرت علی علیه السلام تأثیری بر ادبیات، شعر و هنر اسلامی داشته است؟ اگر بله، نمونههایی را ذکر کنید.
بله، ولادت و به خصوص شخصیت حضرت علی علیه السلام الهامبخشترین منابع برای ادبیات، شعر، و هنر اسلامی، به ویژه در فرهنگ شیعی، بوده است:
شعر و ادبیات: اشعار متعددی در وصف عظمت ایشان، بهویژه در مدح فضایل تولد و شجاعتشان سروده شده است. شاعران بزرگی چون کمیت اسدی، دعبل خزاعی، و حافظ اشعار پرشوری در مدح ایشان سرودهاند. مناقبخوانی و ذکر فضائل ولادت در کتب سیره، خود تبدیل به یک ژانر ادبی شده است.
هنر و معماری: در هنر اسلامی، نقوش هندسی و خوشنویسی معمولاً بر تصاویر ترجیح داده میشود، اما در حوزه خوشنویسی، کلماتی مانند “علی ولی الله” (که خود اشارهای به جایگاه ایشان دارد) مکرراً در کتیبههای مساجد و اماکن مقدس به کار رفته است.
آداب و رسوم: مناسک ویژهای مانند جشنهای نیمه شعبان و مناسبتهای مرتبط با اهل بیت، که ولادت ایشان بخشی از آن است، ریشهای عمیق در فرهنگ عامه و هنر (مانند مراسمهای تعزیه در گذشته) پیدا کردهاند.
آیا تأثیر ولادت حضرت علی علیه السلام بر شکلگیری جامعه اسلامی تنها محدود به زمان خود است یا هنوز هم قابل مشاهده است؟
تأثیر ولادت و در کل، شخصیت حضرت علی علیه السلام ، نه تنها محدود به زمان خود نیست، بلکه تأثیر آن در جهان معاصر نیز پویا و قابل مشاهده است.
تداوم الگوی عدالت: تأکید ایشان بر عدالت، سادهزیستی و مبارزه با انحرافات، امروز به عنوان یک آرمان همیشگی در جوامع اسلامی مطرح است. هرگاه جامعهای با فساد یا بیعدالتی مواجه میشود، سیره حضرت علی (ع) به عنوان میزان سنجش به کار میرود.
هویت بخشی مذهبی: برای جوامع شیعی در سراسر جهان، ولادت ایشان همچنان یک جشن بزرگ مذهبی و نمادی از پیوند ناگسستنی با اهل بیت است که هویت جمعی و دینی آنها را تقویت میکند.
الهامبخش جنبشها: در دوران معاصر، بسیاری از جنبشهای اصلاحطلبانه و عدالتخواهانه در جهان اسلام، به سخنان و سیره حضرت علی (ع) به عنوان منبع الهام و مشروعیت استناد میکنند.
چگونه میتوان از آموزهها و ویژگیهای حضرت علی علیه السلام برای حل چالشهای معاصر جوامع اسلامی بهره برد؟
با بازخوانی نهجالبلاغه و سیرهی مدیریتی او میتوان عدالت اجتماعی، عقلانیت سیاسی و معنویت اخلاقی را دوباره در مرکز حیات اسلامی نشاند. آموزهی او «انسانمحوری در عدالت» است؛ نسخهای زنده برای مبارزه با فساد، نابرابری و افراطگرایی چالش امروز ما “تشتت هویت” است. ما باید با تأکید بر “عدالت عملی” ایشان، مبارزه با فساد را نه یک اقدام سیاسی، بلکه یک وظیفه دینی بدانیم.
ایشان در خطاب به کارگزاران می فرمایند : "از خدا بترسید در مورد بندگانش و سرزمینهایش، زیرا شما مسئولید حتی درباره زمینها و چهارپایان."
این سطح از مسئولیتپذیری در قبال محیط زیست، اقتصاد، و مردم، الگوی حل بحرانهای مدیریتی امروز است.
مولا جانم ...
جان من فدای تو باد ..
هر چه بادا باد ...
انتهای پیام/*