خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - زن رکن تاثيرگذار و تاريخ ساز در جامعه است.از اين رو براي حفظ جامعه،بايد کرامتش حفظ شود و متناسب به هويت زنانه اش به ايفاي نقش در جامعه بپردازد.
ازدواج و پايبندي به کانون خانواده نشانه شخصيت انساني و اساس تکامل زن و مرد است و مقوله اي است که خداوند ،انسان را به آن کرامت بخشيده است.امام رضا ع اين مسئله را اين گونه بيان مي نمايند که تشکيل خانواده امري عقلي است.
"لو لم يکن في المناکحة والمصاهرة آية محکم? ولا سنة متّبعة ولا أثر مستفيض لکان فيما جعل الله فيه من برّ القريب وتقريب البعيد وتأليف القلوب... ما يرغب في دونه العاقل اللّبيب و يسارع اليه الموفق المصيب..." حتي اگر درباره ازدواج آيه اي محکم از قرآن و تأکيدي در سنت و روايتي مستفيض و مشهور نبود از آن روي که خداوند در ازدواج نيکي با نزديکان، نزديک شدن افراد دور دست و نرمش قلوب را قرار داده... هيچ عاقل خردمندي از آن روي برنمي تافت و افراد موفق و پيروز به ازدواج پيشي مي گرفتند. 1(کليني 1367 ج 5 ص374)
ازدواج زمينه ساز آرامش روحي و رواني است و بسترساز رشد ايمان، عقايد و تکامل انساني است. در نتيجه ازدواج نکردن نمي تواند زمينه رشد و بالندگي روحي را فراهم کند و مسيري رو به فضل و کمال بگشايد؛ بلکه روي برتافتن از تشکيل خانواده، انسان را از کرامتش دور مي سازد و از دايره صالحان بيرون مي کند. امام رضا ع با اشاره به داستاني از امام باقر ع بر اين نکته تأکيد مي فرمايند که شخصيتي مانند حضرت فاطمه س تشکيل خانواده دادند و ازدواج کردند. به اين معنا که کسي در فضل و کمال همتاي حضرت قرار نمي گيرد، اگر انتخاب مجردي فضلي بود به قطع صديقه طاهره ازدواج نمي کردند.
"امرأة سألت أبا جعفر ع فقالت: أصلحک الله اني متبتلة. فقال لها: و ما التبتل عندک؟ قالت: لا اريد التزويج أبدا. قال: لم؟ قالت: ألتمس في ذلک الفضل، فقال: انصرفي فلو کان في ذلک فضل لکانت فاطمة احق به منک، انه ليس احد يسبقها الي الفضل" امام رضا ع فرمودند: زني از امام باقر ع پرسيد و گفت: خداوند امر شما را اصلاح نمايد، من زني پرهيزکارم. امام ع گفتند: به نظر تو پرهيزگاري چيست؟ گفت: هرگز قصد ازدواج ندارم. حضرت پرسيدند: براي چه؟ زن گفت: خواهان فضل خداوند هستم. امام ع فرمودند: منصرف شو، اگر در اين کار فضلي بود، حضرت فاطمه س نسبت به آن از تو سزاوارتر بود.هيچکس از ايشان در فضل، سبقت نمي گيرد. 2(شيخ طوسي 1414 ص370)
امام رضا ع به منظور حفظ کرامت دوشيزگان بر به هنگام ازدواج نمودن تأکيد مي کنند و اين نکته را با نقل روايتي که در آن با تشبيهي ظريف دختران را به ميوه درختان تشبيه کرده اند، بيان مي دارند چراکه اگر در ازدواج آنان تأخيري رخ دهد چه بسا آسيب ها و فتنه هايي دامنگير آنها شود که هرگز جاي جبران ندارد.
امام رضا ع فرمود: جبرئيل نزد پيامبر اکرم ص آمد و گفت: اي محمّد، پروردگارت تو را سلام مي رساند و مي فرمايد: دوشيزگان همچون ميوه روي درخت هستند. ميوه چون برسد براي آن چاره اي جز چيدن نباشد وگرنه آفتاب آن را فاسد و باد آن را خراب مي کند. دوشيزگان نيز هرگاه به مرحله رشد زنان برسند، آنان را دارويي جز شوهر کردن نباشد وگرنه از گمراهي و فساد ايمن نخواهند بود. پس، رسول خدا ص بالاي منبر رفت و مردم را جمع کرد و فرمان خداوند را به آگاهي آنان رساند. 3(شيخ صدوق 1404 ج2 ص260)
اوّلين رکن ازدواج، انتخاب همسر است که ارزش و حسّاسيت زيادي دارد و زندگي زوج و خانواده آنها را تحت تأثير قرار مي دهد. چه بسا بي توجهي در انتخاب همسر عواقبي جبران ناپذير داشته باشد و به جايگاه و شخصيت هر يک از زوجين ضربه هاي جبران ناپذيري وارد کند و کرامت فردي و اجتماعي آنان را به چالش بکشد.
امام رضا ع در تشبيهي بسيار ظريف و دقيق شرايط انتخاب درست را به نقل از پيامبر اکرم ص به تصويرکشيده اند:
" النکاح رقّ فاذا انکح احدکم وليده فقد ارقّها فلينظر احَدکم لمن يرقّ کريمته" ازدواج بندگي (و پذيرش مسئوليت) است. پس هر که از شما دختر و جگرگوشه اش را شوهر دهد او را به بندگي داده است. پس هر يک از شما بايد بنگرد که فرزند گرامي و عزيز خود را به بندگي چه کسي ميدهد.4 (شيخ حر عاملي ج 14 ص52)
در اين روايت نکته ظريفي دربار? حفظ کرامت زن نهفته است که اشاره به آن خالي از لطف نيست. نخست آن که حضرت ازدواج دوشيزگان را از دريچه اقدام پدر مي بينند و دقّت و حساسيت را از پدران مي خواهند چه اين که دوشيزگان با توجه به لطافت روحي و حساسيت هاي سن جواني چه بسا نتوانند در شناخت مردان چندلايه، پيروز ميدان باشند و تشخيصي استوار داشته باشند.
همان گونه که خداوند گرامي ترين انسان ها را باتقواترين آن ها برمي شمارد امام رضا ع نيز ارزش را براي مسائل دروني و قابليت ها مي بينند. ازاينرو در هشداري معنادار، خانواده ها را از توجه کوته بينانه به مسائل ظاهري و مادي بازمي دارند و مي فرمايند:
"إن خَطَبَ إليک رجلٌ رضيتَ دينَه وخُلقَه فَزَوِّجه ولا يَمنَعکَ فَقرُه وفاقَته، قال الله تعالي:... وان کيونوا فقرا يغنهم الله من فضله والله واسع عليم"
اگر مردي از تو خواستگاري کرد که از دين و اخلاقش راضي بودي، با وي ازدواج کن و فقر و تنگدستي او مانع ازدواجت نباشد. خداوند متعال فرمود: اگر فقير و تنگدست باشند، خداوند از فضل خود آنان را بي نياز مي سازد؛ خداوند گشايش دهنده و آگاه است.5(مجلسي 1403 ج100 372ص)
از ديگر سو به جهت حفظ کرامت زن، امام رضا ع به دين داري همسر نيز توجه کرده و مي فرمايند: "ايّاک ان تزوّج شارب الخمر، فإن زوجته فکأنما قدت الي الزنا " بپرهيز از ازدواج با کسي که شراب مي نوشد. اگر چنين کني گويا به زنا روي آورده اي. 6(قمي 1406 ص280)
دقّت در زمان برگزاري مراسم نيز در حفظ کرامت و آرامش زن و مرد تأثير فراوان دارد از اين رو مستحب است که عروسي در شب واقع شود و مراسم اطعام در شب يا ظهر. امام رضا ع دراين باره مي فرمايند: "من السنة التزويج بالليل لأن الله جعل الليل سکنا والنساء إنما هن سکن " از سنّت پيامبر ص عروسي در شب است. چه، خداوند شب را مايه آرامش قرار داده است و زنان نيز مايه آرامش هستند. 1(کافي 1367 ج 5 366ص)
يکي ديگر از جنبه هاي حفظ کرامت زن در اسلام، در مسائل اقتصادي است زن بر اساس کرامت و جايگاهي که دارد نمي تواند وظيف? نان آوري را برعهده بگيرد. امام رضا ع مي فرمايند: "لأنثي في عيال الذکر إن احتاجت وعليه أن يعولها وعليه نفقتها وليس علي المرأة أن تعول الرجل، ولا تؤخذ بنفقته ان احتاج " زن، عيالِ مرد و نفقه خوار او است. اگر زن نياز پيدا کند بر مرد است که تأمين اش نمايد و نفقه وي بر مرد است. اما بر زن واجب نيست مخارج شوهر را بپردازد و در موقع نياز به او کمک کند. 3(شيخ صدوق 1386 ج2 ص570 )
امام رضا ع در روايتي با ريشه يابي خطاي زنان بني اسرائيل يعني بي توجّهي به آراستگي ظاهري همسرانشان، به يکي از نيازهاي زنان که گاه کمتر به زبان مي آورند اشاره مي کنند و به اين ترتيب شوهران را به اين جنبه از نيازهاي همسرانشان توجه مي دهند.
"اخبرني ابي عن ابيه عن آبائه ع : ان نساء بني اسرائيل خرجن من العفاف الي الفجور، ما اخرجهن الا قل? تهيئه ازواجهن وقال: انها تشتهي منک مثل الذي تشتهي منها" پدرم به نقل از پدران بزرگوارشان خبر داده است که زن هاي بني اسرائيل از عفاف خارج شدند و مرتکب گناه گرديدند. آن ها را جز کمي آراستگي همسرانشان خارج نکرد و فرمود: همانا زن از تو همان چيزي را مي خواهد که تواز او مي خواهي7 (طبرسي 1392 ص81)
اظهار محبّت روشي براي نشان دادن عشق و دوستي به طرف مقابل است از اين رو ابراز علاقه شوهر به همسرش، زن را به خانواده پايبند و وفادار ميکند و از بسياري از آسيبهاي رواني و عاطفي پيشگيري مي نمايد. در سيره امام رضا ع نقل شده است که ايشان در مدح و ستايش همسر خويش هنگام ولادت فرزندشان جوادالائمه ع فرمودند: قدست امٌ ولدته. قد خلقت طاهره مطهره : مقدس است مادري که به دنيا آوردش و طاهر و پاک خلق شده است.5(مجلسي 1403 ج50 ص15)
بنابراين پاسداشت کرامت زن موضوعي است که به چگونگي حضور زن در جامعه و خانواده جهت مي دهد و نوع رفتار و موضع گيري هاي وي را سامان مي بخشد و بر تصحيح و سالم سازي ارتباط زن و مرد تاثير مي گذارد.اين مهم در سيره و سبک زندگي امامان معصوم ع به وضوح مشاهده مي شود.
1- الکافي، تحقيق: علي أکبر غفاري، تهران، چاپ سوم، دار الکتب الاسلاميه.
2- طوسي، محمّد / 1414 ق/ الأمالي، اوّل، قم، دار الثقافه.
3- صدوق، محمّد/ 1386 ق/ علل الشرايع، نجف، مکتب حيدريه.
4- حر عاملي، محمّد /بي تا/ وسائل الشيعه، تحقيق محمّد رازي، بيروت، دار احيا التراث العربي.
5- مجلسي، محمّدباقر / 1403 ق/ بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الأطهار، سوم، بيروت، دار احيا التراث العربي.
6- قمي، علي بن بابويه / 1406 ق/، فقه الرضا، اّول، قم، مؤسّسه آل بيت/ع/ لاحياء التراث.
7- طبرسي، حسن / 1392 ق/ مکارم الاخلاق، چاپ ششم، منشورات شريف رضي.
انتهاي پيام/*