خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - از بوشهر، افزايش سن، همراه با تغييرات جسمي و روحي، مشکلات عديده اي را همچون بيماريهاي مزمن قلبي و عروقي، بيماريهاي عضلاني و اسکلتي، ديابت و سکته هاي مغزي را مي تواند در سالمندان به دنبال داشته باشد از اين رو شهناز پولادي عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشکي استان بوشهر يادداشتي با موضوع سندروم بي حرکتي در سالمندان، راه‌هاي پيشگيري از آن و چند توصيه در اين زمينه در اختيار زنان نيوز قرار داده است که در ادامه تقديم مخاطبان خواهد شد.
ماهيت دوران سالمندي و کاهش فعاليت و يا بي حرکتي مي‌تواند زمينه تشديد تمامي مشکلات در دوران سالمندي را فراهم نمايد. بي حرکتي در سالمندان موجب اختلال در عملکرد قلب و لخته شدن خون در رگها و کاهش فشار خون در حالت ايستاده مي شود. هر چه سن افزايش يابد عوارض بيحرکتي بيشتر مي شود و پس از سن 80 سالگي بسيار شديد مي شود. سن 60 تا 65 سالگي که شروع سن سالمندي در بسيار از جوامع تلقي مي گردد، همراه با باز نشستگي فرد و انزواي اجتماعي وي زمينه هاي افسردگي و کاهش فعاليت و خطرات بي اختياري ادراري؛ عفونتهاي پوستي و زخم بستر را مي تواند به دنبال داشته باشد که لزوم توجه هر چه بيشتر اعضاي خانواده و مراقبت سالمند محور را در خانواده ها مطرح مي کند. درد مفاصل در سالمندان، در بيشتر موارد اجازه فعاليت و يا حرکات ساده را از سالمندان مي گيرد و اين مي تواند زمينه افزايش بي حرکتي را ايجاد کند. تغييرات فيزيولوژي در مغز سالمندان زمينه کاهش حافظه کوتاه مدت و فراموشي را در اين افراد ايجاد مي نمايد. مرگ همسر، ازدواج فرزندان و عدم توانايي در حرکت و خارج شدن از منزل به تنهايي تماما زمينه تنهايي و افسردگي را در سالمندان ايجاد مي نمايد، در چنين شرائطي هنگامي که سالمند غير فعال هست، مغز سروتونين ترشح نمي‌کند بنابراين، افسرده مي شود و هنگامي که احساس اضطرب يا افسردگي مي کند کمتر به فعاليت بدني مي پردازند زيرا قدرت انجام اين کار را پيدا نمي کند و اين چرخه معيوب تنها با فعاليت بدني قابل جبران است. در چنين مواردي بهترين راهکار جهت تشويق و ترقيب سالمندان به افزايش فعاليت، در ابتدا کاهش دادن دلهره و نگراني سالمندان و ايجاد حس اعتماد در آنان مي باشد. سالمندان در خانواده نبايد احساس سربار بودن داشته باشند و مشارکت آنان در برنامه هاي خانواده در آستانه تحمل آنان به منظور تقويت احساس استقلال و احساس مؤثر بودن آنان در کانون خانواده همچنان بايستي تقويت شود. کمک کردن مادران سالمند در پخت و پز به جوانترها و يا پدران در کارهاي خانواده و باغباني، حس نشاط و شادابي و وجود داشتن را در سالمندان خانواده تقويت مي کند. برخي موارد شروع تمرينهاي ورزشي ايجاد استرس براي برخي افراد مسن مي شود، بنابراين به جاي پيشنهاد اين موضوع توصيه مي شود تنها سالمند را تشويق به حرکت در خانه کنيد يا به او پيشنهاد دهيد بعضي از فعاليت هايي که نياز به تحرک بيشتر دارد را انجام دهد. راهکار ديگر به منظور پيشگيري از کاهش سندم بي حرکتي در سالمندان، برقراري ارتباط بيشتر با اعضاي خانواده، دوستان و هم سن و سالان مي باشد. مطالعات نشان مي دهد علائم آلزايمر در کساني که با خانواده، دوستان و همسن و سالان خود ارتباط بيشتري دارند نسبت به افراد گوشه گير و کم ارتباط ديرتر ظاهر خواهد شد، و اين مي تواند در جلوگيري از بي حرکتي و عوارض آن نقش مؤثري داشته باشد. در دوران سالمندي، مغز همانند جسم به فعاليت نياز دارد. طبيعي است که در دوران سالمندي چيزهايي فراموش شود، اما بايد متذکر شد مغز همانند يک عضله، نيازمند ورزش دائمي است که براي فعال کردن آن، بايد ذهن قوي نگه داشته شود و مطالعه کند و در محافل خانگي و اجتماعي صحبت کند و اعلام نظر نمايد. پياده روي به مدت ?? دقيقه با سرعت متوسط دو بار در روز بهترين و آسان ترين ورزشي است که باعث سرعت بخشي به جريان خون و بهبود کارکرد سلولهاي مغزي مي شود.
تغذيه مناسب براي سالمندان داراي اهميت است
از ديگر موارد مهم در افزايش فعاليت دوران سالمندي، توجه به تغذيه مناسب در اين دوران است. با افزايش سن، به دنبال کاهش تحرک، تمايل به خوردن غذا کمتر مي شود به همين دليل انتخاب درست غذا و دريافت مواد مغذي ضروري اهميت پيدا مي کند. کاهش توده عضلاني و ذخيره پروتئين بدن سالمندان باعث مي شود نيازشان به پروتئين بيشتر گردد. توصيه مي شود ?? تا ?? درصد از نياز انرژي روزانه به وسيله پروتئين با کيفيت تامين گردد. مصرف آب کافي و مايعات در اين دوران اهميت بالايي دارد. علائم کمبود آب ممکن است به شکل خشکي دهان، گود افتادن چشم ها، يبوست، کاهش حجم ادرار، تب و تهوع ظاهر شود. معمولا سالمندان تمايل زيادي به مصرف مکمل هاي ويتاميني دارند که البته لازم است از مصرف زياد آن خودداري شود.
کمبود ويتامين D براي آن هايي که دور از نور آفتاب هستند به وجود مي آيد که در جهت جبران آن لازم است حتما با پزشک خانواده مشورت لازم انجام پذيرد. سالمند يک موهبتي الهي و گوهري گرانبها در صندوقچه اسرار هر خانواده است و وجودشان برکت است؛ چنانکه رسول اعظم(صلي الله عليه و آله) فرموده است: «الْبَرَکَةُ مَعَ‏ أَکَابِرِکُمْ‏؛ وجود پيران سالخورده بين شما، باعث افزايش فيض ربوبي و بسط نعمت‌هاي الهي است. از منظر آيات و روايات نيز، سالمندان داراي کرامت هستند و بايد به عواملي که موجب توجه به اين کرامت مي‌شود؛ بيشتر پرداخته شود تا جامعه نسبت به اين قشر ارزشمند و دلسوز التفات و عنايت بيشتري داشته باشد.
بي تحرکي سلامت سالمند را تهديد مي‌کند
بي تحرکي در سالمندان عوارض زيادي را به همراه داشته و سلامت آن ها را تهديد مي کند. مجموعه علائم فيزيکي، متابوليسمي و روحي به دليل عدم تحرک سالمندان به وجود مي آيد و باعث اختلال در تعادل سالمندان خواهد شد. بي حرکتي به بيشتر اعضاي بدن آسيب خواهد رساند. بعضي از آن ها سريع و بعد از مدت کوتاهي نمايان خواهد شد و بعضي ديگر در طولاني مدت خود را نشان خواهد داد. مانند بيماريهاي قلبي و عروقي، تنفسي، هضمي، ادراري، دستگاه حرکتي، متابوليسمي و رواني و … .
نقش ورزش
با بيشتر شدن اميد به زندگي و روند به رو به رشد جمعيت سالمندان ورزش نقش پررنگ تري به خود مي گيرد. تشويق به ورزش و تحرک سالمندان در حفظ تندرستي و کاهش منفي بافي تاثير بسزايي دارد. شرکت در تمرينات ورزشي سطح کلسترول و تري گليسيريد را کنترل مي کند. انعطاف پذيري عضلات را بهبود مي بخشد و مي تواند سرعت روند نزولي قدرت و استقامت عضلاني و استقامت قلبي تنفسي را کاهش دهد.
ورزشهاي زير براي سالمندان توصيه مي شود.
• يوگا: امروزه تاثيرات مثبت يوگا براي تمام افراد ثابت شده است. اين ورزش موجب تقويت جسم و روان مي شود. سالمندان هم مي توانند با تکيه بر اين ورزش سودمند نگراني ها و اضطرابشان را کنترل کرده و کيفيت زندگي خود را بالا ببرند. اثرات يوگا در زندگي سالمندان را مطالعه کنيد.
• پياده روي: ?? دقيقه راه رفتن با سرعت متوسط دو بار در روز بهترين و آسان ترين ورزش است که باعث سرعت بخشي به جريان خون و بهبود کارکرد سلولهاي مغزي مي شود.
• شنا: شنا در آب گرم مفرح و لذت بخش بوده درد مفاصل را کاهش داده، گردش خون را بهتر مي کند.
• دوچرخه سواري : ورزش مفيدي براي تمام بدن است اما آن دسته از سالمنداني که مشکل زانو دارند بهتر است از ورزش ديگري جايگزين کنند يا از دوچرخه ثابت استفاده کنند و زين آن را طوري تنظيم کنند که زانوشان کمتر خم شود.
• گلف: ورزش آرامش بخشي است و بسيار مناسب سالمندان.
• باغباني : جريان خون را بهبود مي بخشد و روحيه سالمندان را بالا مي برد.
• ورزش هاي تنفسي : با اين ورزش ظرفيت تنفسي افزايش يافته و اکسيژن بيشتري وارد ريه مي شود. به دنبال آن جذب هموگلوبين خون به سلول ها بيشتر شده و در نتيجه سلول ها بهتر اکسيژن رساني خواهند شد.
• ورزش بدن سازي: يک سري از حرکات بدن سازي در حفظ قدرت و استقامت بدني مفيد است. البته بايد توجه داشته باشيد منظور از بدن سازي کار با وزنه هاي سنگين نيست.
راهکارهايي براي داشتن زندگي بهتر در دوران سالمندي
دلهره و نگراني سالخوردگان را کاهش دهيد.
روابط اجتماعي را حفظ کنيد.
به مسائل مثبت نگاه کنيد
ارتباط معنوي را تقويت کنيد
فعاليت‌هاي بدني را ادامه دهيد
روابط خانوادگي و دوستانه را حفظ کنيد
انتهاي پيام/*