با ورود اينترنت در جهان و تاثير آن بر زندگي روزمره مردم، تغييرات عميقي در سبک زندگي و سبک ادواج افراد جامعه به وجود آمده است.
به گزارش خبرگزاری زنان ایران - از اواسط دهه ?? ميلادي که اينترنت به صورت گسترده در دسترس مردم قرار گرفت شايد هيچگاه سازندگان آن فکر نميکردند اين پديده نوظهور به سرعت همه ابعاد زندگي بشر را تحت تاثير قرار داده و زيستبوم جديدي را پديد آورد؛ زيستبومي که در آن افراد باهم تعامل دارند و کار، خريد و حتي ازدواج ميکنند.
از ازدواجهاي سنتي تا آشناييهاي مجازي
از دوران ازدواجهاي سنتي که در آن آشنايي دختر و پسر براي ازدواج با معرفي واسطهها شکل ميگرفت و يا حتي بسياري از ازدواجها بدون آشنايي مستقيم دختر و پسر و فقط با آشنايي و موافقت خانوادهها انجام ميشدت، سالها گذشته است. با ورود اينترنت در جهان و تاثير آن بر زندگي روزمره مردم، تغييرات عميقي در سبک زندگي افراد جامعه به وجود آمد.
اين تغييرات حتي بر نوع آشنايي و ازدواج جوانها هم تاثير داشت تا جايي که به تدريج آشناييها و
ازدواجهاي سنتي جاي خود را به ازدواجهاي مدرني داده که در آن آشنايي زوجها در بستر شبکههاي اجتماعي مجازي شکل ميگيرد. پلتفرمهاي مختلف از «ياهو مسنجر» تا «توئيتر»، «فيسبوک» و «اينستاگرام» امکان آشنايي دخترها و پسرها را فراهم کرد. آشناييهايي که از
دنياي مجازي آغاز شده و تا دنياي واقعي نيز ادامه پيدا ميکند و در نهايت به ازدواج ختم ميشود.
ازدواج مجازي در دنيا
براساس تحقيقات انجام شده، افرادي که به صورت آنلاين با هم آشنا ميشوند اغلب زودتر از کساني که از طريق دوستان، محل کار، يا از طريق واسطه باهم آشنا ميشوند، ازدواج ميکنند. «مايکل روزنفلد (Michael Rosenfeld)» جامعهشناس در دانشگاه استنفورد، معتقد است اين موضوع چند دليل دارد. او در گفتوگو با نشريه «واشنگتن پست» گفت: «بسياري از اطلاعاتي که به روش سنتي و در طول جلسه خواستگاري براي نخستينبار به دست ميآيد در ازدواج آنلاين از طريق پروفايلها پيش از ملاقات واقعي با فرد به دست ميآيد.»
بيش از ?? درصد از ازدواجها از طريق
قرارهاي آنلاين شروع ميشود. براساس يک پژوهش موسسه تحقيقات آماري برين(statistic brain research institute) از هر ? رابطه، يک مورد و از هر ? ازدواج، يک ازدواج به صورت آنلاين آغاز ميشود.
طبق نمودار زير نزديک به ?? درصد از ازدواجها و ?? درصد از آشناييها به صورت آنلاين آغاز ميشود.
فيسبوک، گوگل پلاس، توئيتر و ديگران
از زمان معرفي شبکههاي اجتماعي مانند فيسبوک، گوگل پلاس، توئيتر و ... به دنيا و فعاليت افراد مختلف در اين شبکهها، نوع جديدي از روابط در بستر وب بين افراد مختلف شکل گرفت. اين روابط بعد از آشنايي بيشتر به دنياي واقعي هم راه پيدا کرده و در بسياري از موارد به ازدواج هم منجر شده است. يکي از اين پلتفرمها که زمينه آشنايي افراد را با يکديگر فراهم کرده است، فيسبوک است.
زيبا و سعيد يکي از زوجهاي هستند که از سال ???? و از طريق فيسبوک با يکديگر آشنا شدند. زيبا در مورد آشنايي با همسرش ميگويد: «آشنايي ما از سال ?? از فيسبوک و از صفحهاي که هر دو دنبال ميکرديم آغاز شد. سه ماه بعد از آشنايي، مادرها در جريان اين رابطه قرار گرفتند. آن وقتها هنوز آشنايي و روابط مجازي مثل امروز زياد نبود و حتي تابو بود. خانوادهها در ابتدا مخالف ارتباط و ازدواج ما بودند اما بعد از اينکه از علاقه ما به هم مطلع شدند، با ازدواجمان موافقت کردند و سرانجام سال ???? با هم ازدواج کرديم.» زيبا و سعيد در حال حاضر دو فرزند پسر دارند.
گوگلپلاس، سرويس شبکههاي اجتماعي گوگل بود که امکانات جديدي مانند بسياري از حلقهها(Circles)، جرقهها(Sparks)، پاتوقها(Hangouts) و تجمعها(Huddle) را ارائه ميکرد. بسياري از افراد در اين پاتوقهاي و دورهميهاي مجازي با يکديگر آشنا ميشدند و زمينه دوستيها، ارتباط و حتي آشنايي براي ازدواج از همين جمعها فراهم ميشد.
مهدي و زينب زوجي هستند که آشناييشان از گوگلپلاس آغاز شد. نخستين ديدار اين زوج در يکي از همين جلسههاي حضوري و دورهميهاي اهالي گوگلپلاس بود. مهدي درباره شکلگيري ارتباط و آشنايياش با همسرش ميگويد: «ما سال ???? ازدواج کرديم و شايد جزء اولين نفراتي بوديم که از اين طريق باهم آشنا شده و ازدواج کردند. هر دوي ما در گوگلپلاس فعاليت ميکرديم. در آن زمان کاربران گوگلپلاس دورهميهاي داشتيم و در جلسههاي هيأت مکتبالهادي هم شرکت ميکرديم که شناخت غيرمجازي هم ايجاد ميکرد. آشنايي ما از فضاي مجازي بود اما ارتباط ما از طريق يکي از دوستان آغاز شد. به عبارتي رابطه ما از مجازي به حقيقي تبديل شد. اما مراحل ازدواج ما به صورت سنتي شکل گرفت.»
توئيتر؛ ازدواجيترين پلتفرم شبکههاي اجتماعي
توئيتر به عنوان يکي از پرکاربرترين پلتفرم شبکههاي اجتماعي در يک دهه اخير است که با وجود فيلترشدن، همچنان کاربران فعال زيادي دارد. فضاي شبکهاي توئيتر و ارتباطات گسترده مجازي در بستر اين پلتفرم، اين امکان را براي کاربران به وجود آورده تا فرصت بيشتري براي آشنايي با يکديگر داشته باشند. اگرچه آمار دقيقي از تعداد ازدواجهايي که آشنايي آنها در بستر توئيتر فارسي شکل گرفت در دسترس نيست اما با يک نگاه کلي و با توجه به توئيتهايي که کابران با موضوع خبر ازدواجشان منتشر کردهاند، ميتوان دريافت که ميزان ازدواج در ميان کاربران اين پلتفرم بهويژه در دوران قرنطينه کرونا افزايش داشته است.
زهرا و محمدمهدي يکي از زوجهايي هستند که در اين پلتفرم با يکديگر آشنا شدهاند. محمدمهدي درباره چگونگي آشنايي و شکلگيري رابطه با همسرش ميگويد: «اسفند ???? به واسطه داشتن دوست مشترک در توئيتر، غيرمستقيم باهم آشنايي داشتيم. اما مشکلات و مسائل روحي که دوست مشترکمان با آن درگير شده بود و تلاش ما براي حل اين مشکل، آشنايي ما را عميقتر کرد. ارتباط ما بعد از مدتي به ديدارهاي حضوري هم تبديل شد. معاشرتهاي دنياي حقيقي شناخت ما از هم را واقعيتر کرد.»
زهرا در ادامه از مراجعه به مشاور در طول دوران آشنايي اشاره کرد: «در دوره آشنايي پيش از ازدواج و زماني که تصميممان براي ازدواج جديتر شد به مشاور هم مراجعه کرديم. البته دو ماه بعد از آشنايي ما، خانوادهها هم در جريان قرار گرفتند.»
ازدواج مجازي و دستاندازهاي پيش رو
مساله مهم در ازدواجهايي که در آن آشنايي زوجها از طريق شبکههاي اجتماعي مجازي شکل ميگيرد، موافقت خانوادهها با اين نوع ازدواج و شناخت طرفين از يکديگر است. محمدمهدي در مورد مشکلات موجود بر سر راه ازدواج مجازي و سختگيري خانوادهها گفت: «خانواده من بهانهاي براي ازدواج ما نياوردند و قبل از اينکه من براي راضيکردن آنها تلاش خاصي کنم موافقت خود را اعلام کردند. تنها مساله بزرگ، موضوع سربازي من بود که پدرم به آن اشاره کرد که البته با راهکارهاي مناسبي که پيشنهاد داد تقريبا اين مساله را براي همه حل کرد.»
زينب درباره اهميت نظارت خانواده در مسير ازدواجهاي مجازي گفت: «سن در موضوع ازدواج بهخصوص در ازدواج مجازي اهميت زيادي دارد. مثلا اگر دختري در ??سالگي بخواهد پسري را که با او آشنا شده و پيشنهاد ازدواج داده است را به خانواده معرفي کند، خانواده سختگيري بيشتري دارند؛ اما من در ?? سالگي همسرم را که از طريق گوگلپلاس آشنا شده بوديم را صرفا به خانواده معرفي کردم تا مسير خواستگاري براساس فرهنگ و رسوم خانوادهها پيش برود و هيچ اجباري در پذيرفتن يا رد کردن خواستگار نداشتم.»
ازدواج مجازي؛ آري يا خير؟
از اوايل دهه هشتاد که اينترنت و شبکههاي اجتماعي به دنيا عرضه شد و زيست مجازي افراد در اين پلتفرمها شکل گرفت، اما و اگرهاي زيادي در مورد روابط مجازي به ويژه در ميان نسلي که آشنايي با دنياي مجازي نداشتند وجود داشت. با گذشت زمان و کمشدن روابط حضوري بهويژه در دوران قرنطينه کرونا، ارتباطات مجازي گستردهتر شد و بخشي از جامعه که روابط مجازي را تابو ميدانست موضع خود را تغيير داده و انعطاف بيشتري در مورد موضوع ازدواج مجازي نشان دادند.
مهدي ضمن توصيه جوانان به اعتماد به آشناييهاي مجازي و ازدواج از اين مسير با نظارت خانوادهها گفت: «طبق شنيدههايم، ازدواجهاي زيادي به اين شکل حتي در دنيا وجود دارد که در بيشتر موارد اين افراد، زوجهاي شادي هم هستند.»
وي تاکيد کرد: «ازدواج مجازي را در صورتي توصيه ميکنم که پسر يا دختر، همفکر و همراهي در اين فضا پيدا کنند که بخش زيادي از معيارهايشان را داشته باشد. اگرچه هنوز اين نوع ازدواج در بين بخش زيادي از مردم جامعه جا نيفتاده اما براي آينده نه چندان دور، همه چيز روشن و اميدبخش به نظر ميرسد. همراهي، حمايت و راهنمايي خانوادهها در اين مسير بسيار تاثيرگذار است.»
زييب در مورد چالشهايي که ممکن است با خانواده در مسير ازدواج مجازي وجود داشته باشد گفت: «دغدغه من هميشه در مورد خواستگارها بر سر مسائل سياسي و اعتقادي بود که اين موضوع اصولا در اين نوع خواستگاري مطرح نيست چون بر اساس شناخت نسبي که از طرف مقابل در فضاي مجازي به دست ميآيد اين موضوعها تا حد زيادي حل ميشود. بنابراين بيشترين زمان در خواستگاري و دوران آشنايي بعد از خواستگاري صرف شناخت اخلاقي و خانوادگي ميشود. البته نمونههايي هم وجود داشته که شخصيت مجازي فرد با شخصيت واقعي او تفاوتهايي داشته که در روند خواستگاري زير نظر خانواده اين خلاء پر ميشود.»
در دوراني که زيست جوانان در پلتفرمهاي شبکههاي اجتماعي فراگير شده است و آشناييها در اين پلتفرمها چه به صورت مستقيم و چه از طريق واسطه و بر اساس شناختي که افراد از خودشان در اين شبکهها به نمايش ميگذارند اتفاق ميافتد، جامعه مجازي ظرفيت مناسبي براي اين نوع ازدواج دارد که نبايد از آن غافل شد.
باشگاه خبرنگاران جوان
انتهاي پيام/ن