خبرگزاری زنان ایران

به گزارش خبرگزاری زنان ایران - در همدان -سیما یونسی در یادداشتی نوشت :رشد اقتصادی ناپایدار: نرخ رشد اقتصادی ایران از سال 2012 به بعد شدیدا نوسانی بوده است.
از اصلی ترین موانع رشد مستمر اقتصادی می توان به تحریم های بین المللی، محدودیت های تجاری ،کاهش سرمایه گذاری خارجی و کاهش بهره وری عوامل تولید، اشاره کرد.
تورم ساختاری مزمن: میانگین نرخ تورم دو رقمی در سه دهه گذشته نشان دهنده ضعف در سیاست های پولی و مالی، همراه با بی ثباتی انتظارات تورمی و تسلط مالی در نظام بودجه ای است.
سیاست پولی محدودشده: استقلال بانک مرکزی عملا تضعیف شده است. ابزارهای سیاست پولی برای کنترل تورم یا هدایت نرخ بهره، به دلیل وابستگی به سیاست های مالی دولت، کارایی محدودی دارند.
بازار ارز چند نرخی و نااطمینانی سیستم ارزی چندنرخی ضمن ایجاد فرصت های رانتی، باعث کاهش شفافیت در تخصیص منابع شده و اعتماد فعالان اقتصادی را سلب کرده است.
تحلیل ساختاری: ریشه ی مشکلات اقتصادی الف.وابستگی به درآمدهای نفتی
اقتصاد ایران همچنان به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است. در شرایط تحریم، این وابستگی به عاملی برای شکنندگی تبدیل شده است. تنوع بخشی به منابع درآمدی دولت یکی از مهم ترین نیازهای ساختاری است.

ب. ناکارآمدی نهادی و فساد
شاخص حکمرانی جهانی نشان می دهد که ایران در مولفه هایی چون پاسخگویی، حاکمیت قانون و اثربخشی دولت وضعیت ضعیفی دارد. این ضعف های نهادی، یکی از موانع اصلی برای جذب سرمایه گذاری، افزایش بهره وری و رشد بلندمدت هستند.

ج. نظام بانکی فرسوده
نظام بانکی با ترازنامه های ناسالم، انباشت مطالبات غیرجاری و ضعف نظارت مواجه است. نرخ بهره حقیقی منفی، سرمایه گذاری مولد را محدود کرده و موجب هدایت نقدینگی به بازارهای سفته بازانه شده است.
د. بهره وری پایین در بخش تولید
به رغم نرخ بالای آموزش عالی، شاخص بهره وری کل عوامل تولید در ایران در مقایسه با کشورهای هم سطح، پایین است. این مسئله از نبود نوآوری، فرسودگی فناوری، و عدم پیوند بین بخش های تحقیق و توسعه با صنعت ناشی می شود.

راهکارهای پیشنهادی :توجه به فرصت ها و مزیت های بالقوه
اقتصاد جوان و نیروی انسانی تحصیل کرده
دسترسی به بازارهای منطقه ای ( آسیای جنوبی)
ظرفیت بالای صادرات غیرنفتی (پتروشیمی، کشاورزی، خدمات دانش بنیان)
موقعیت ترانزیتی ایران در پروژه هایی چون کریدور شمال -جنوب
پیشنهادهای سیاستی راهبردی:الف. بازنگری در ساختار بودجه ای
اصلاح نظام یارانه ای با رویکرد عدالت محور و هدفمند
کاهش وابستگی به منابع نفتی با گسترش پایه های مالیاتی جدید (مالیات بر عایدی سرمایه، مالیات سبز، مالیات بر ثروت)
ب. تقویت استقلال بانک مرکزی ،تصویب قوانین شفاف برای استقلال سیاست گذاری پولی،هدف گذاری تورمی با ابزارهای مدرن نظارت مالی
ج. اصلاحات نهادی و بهبود حکمرانی: شفاف سازی فرآیندهای تخصیص منابع عمومی،دیجیتالی سازی فرآیندهای دولتی برای کاهش فساد
د. فعال سازی دیپلماسی اقتصادی،تمرکز بر تنش زدایی منطقه ای و تعامل با سازمان های تجاری بین المللی
عقد موافقت نامه های تجارت آزاد و تشویق سرمایه گذاری مشترک
ه. حمایت از بخش خصوصی واقعی و کارآفرینی
حذف قوانین مخل تولید و صدور مجوزهای زائد
حمایت هدفمند از شرکت های دانش بنیان و نوآور با تاکید بر تجاری سازی فناوری
جمع بندی:اقتصاد ایران در آستانه یک تصمیم راهبردی است: ادامه مسیر فعلی که به تثبیت رکود تورمی، فرار سرمایه، تضعیف طبقه متوسط و کاهش اعتماد عمومی منجر شده؛ یا آغاز اصلاحات ساختاری واقعی و شجاعانه با استفاده از ظرفیت های درونی و فرصت های بین المللی. مسیر دوم مستلزم اجماع سیاسی، شفافیت تصمیم گیری، تقویت حکمرانی اقتصادی و تعهد به اصلاحات پایدار است. در غیر این صورت، کشور با چرخه ای از بحران های اقتصادی، اجتماعی و نهادی مواجه خواهد بود که فراتر از ظرفیت های سیاست گذاری معمول عمل خواهد کرد.
سیما یونسی